Natuurinclusief superfood uit Nationaal Park Drents-Friese Wold

De bovengemiddelde liefde voor de natuur en respect voor voedselproducerende dieren zijn de basis voor een soort experiment, een tamelijk sobere leefstijl waar meer toekomst in blijkt te zitten dan menigeen en ook zij zelf hadden verwacht. Ze zijn tevreden over het bedrijfsresultaat. Het is echter ook afzien, want op een 100% zelfvoorzienend natuurinclusief veehouderijbedrijf met slechts drie hectare eigen land en een paar hectare hier en daar van derden, gemiddeld zeven melkkoeien, enkele kalveren én het gekoeld opslaan en verwerken van de dagelijks geproduceerde hoeveeldheid melk betekent zeven dagen in touw zijn. Geen of nauwelijks vrijetijd, sowieso geen meerdaagse vakantie, maar wél heel veel plezier en voldoening in oerboer en zuivelproducent zijn, zo blijkt.

PUUR NATUUR

Groot is de passie van Emelie voor het maken van authentieke ambachtelijke zuivelproducten. De Zeven Koeien is geen kopie van een zoveelste Zuivelhoeve met een grote of kleine z. Ze maken en verkopen meerdere soorten rauwmelkse kaas, kwark en yoghurt zoals dat bijna nergens meer gebeurt of kan gebeuren door regelgeving. Op hun puur-natuur-bedrijf geen lange aan- en afvoerlijnen met vrachtwagens met krachtvoer, kunstmest en melk, maar beloopbare en goed volgbare trajecten op één terrein, hun erf. De koeien eten gras en kruiden en zorgen zelf voor de bemesting. Zo simpel kan het zijn. En een bodemleven waar boeren in de Noordoostpolder strontjaloers op zouden zijn.

EERST MELKEN, DAN NAAR DE BANK

Voordat de bankman naar zijn werk op het kantoor in Heerenveen gaat, melkt hij de koeien, meestal zeven, soms acht of negen. En ’s avonds, na bezoeken aan agrarische relaties van de bank en kantoorwerk, weer hetzelfde ritueel.

Het melken gebeurt met een machine, géén robot van Lely of DeLaval, dus toch enig handwerk van betekenis. Geheel met de hand zou kunnen, maar dat is zo tijdrovend en inspannend dat Roelof André het bankieren op zijn buik kan schrijven. Hij heeft wel het nodige met de romantiek van weleer, maar staat nog stevig met twee benen op de grond: één been in het tumultueuze heden, waar boeren de schuld van alles krijgen, en één die een weg zoekt naar een gezonde toekomst voor boeren en burgers. Actueel: hij en Emelie hebben land dat pal tegen een Natura 2000-gebied aan ligt. Ook zij wachten in spanning af wat landbouwminister Jaimi van Essen (D66) hen en hun collega’s, niet of wel natuurinclusief, te bieden heeft.

GRONINGSE BLAARKOPPEN

De veestapel van Emelie en Roelof André is bewust klein, want voor meer vee is geen grond, al is die er eigenlijk ook wel, zoals van de Stichting Het Drentse Landschap. Wie rondom het Doldersumse veld fietst, ziet her en der natuurlijke graslanden, voormalige weilanden van boeren, ook nabij het bedrijf van de twee. Daar, in het natuurreservaat en aangrenzende weiden, grazen nu buitenlandse runderen. Kunnen daar niet zeldzaam geworden Groningse blaarkoppen rondlopen? Liefhebbers Emelie en Roelof André houden de Groningers vanwege het ‘dubbeldoel’. Het al in de Middeleeuwen voorkomende oer-Nederlandse ras dient, in tegenstelling tot het Holstein-Friesian koeienras, gefokt voor een relatief gigantische melkproductie, twee doelen: de productie van vlees én melk.

ECHTE BOERDERIJWINKEL

In de knusse boerderijwinkel, geen minisuper zoals je die ook wel op het platteland ziet, verkoopt De Zeven Koeien niet alleen zuivelproducten van eigen melk, maar ook het vlees van de eigen dieren en, beperkt, vlees van collega natuurboeren in de omgeving, waaronder houders van bijzondere varkens. Ook eieren zitten in het assortiment, zó vers, dat ze nog net niet door de hennen zelf in de doosjes zijn gelegd.

De klanten zijn streekbewoners, gasten van naburige campings en andere vakantieverblijven en passanten. Sommigen komen met een emmertje, bakje of doosje, wetende dat Emelie het gebruik van verpakkingen probeert te reduceren tot het minimum. Maar geen zorgen, wie met lege handen komt, krijgt een bakkie of zakkie.

De Zeven Koeien is ook een rustpunt voor fietsers en wandelaars uit de vakantieoorden Vledder, Diever, Frederiksoord, Noordwolde en Appelscha. Zij doen zich op een terrasje, te midden van veldbloemen, te goed aan ijsjes van het boerenmerk Sonneclaer uit Fluitenberg ten noorden van Hoogeveen. Dit product is zo’n beetje het verst van de winkel gemaakt, de andere levensmiddelen en delicatessen komen van om de hoek. Keuzestress loop je in Emelies winkeltje trouwens niet op. Van iedere categorie het beste uit de buurt met een verhaal over de producent.

KOEMELKALLERGIE

De zuivel van haar boerderij is vanwege de koeien (homozygoot A2A2, aangetoond na DNA-test) in de meeste gevallen prima verteerbaar voor mensen met lactose-intolerantie. Ongeveer 20% van de Nederlandse bevolking krijgt maagdarmklachten van ‘gewone’ melk. A2A2 melk onderscheidt zich door een andere structuur van één specifiek melkeiwit. Het gaat hierbij om bèta-caseïne A2, één van de vier types caseïne in koemelk. A2A2 melk heeft ook een hoger schuimvormend vermogen, een voordeel voor zuivelproducten waarbij schuimvorming belangrijk is, zoals roomijs en opkloproom. De zachte, zwakkere en meer poreuze gelstructuur van A2A2-melk en daarvan gemaakte zuivel vergemakkelijkt de afbraak van eiwitten in het darmstelstel. Dat leidt tot een betere vertering in het maag-darmstelsel.

WEET WAT JE EET

Emelie weet van de hoed en de rand als het om voedingsmiddelen, allergieën, vitaminen, vetzuren enzovoort gaat. Gezondheidspreventie is niet alleen een item in haar winkel, maar ook naast de boerderij, op haar erf, in de vorm van een groentetuin voor en met de buren. Buurvrouw Clara oogst er rucola, ook wel zwaardherik of raketsla genoemd. “Dit moet je proeven,” zegt de gepensioneerde beroepssaxofoniste en kostuummaakster, die net als Emelie in geuren en kleuren verhaalt over het goede leven in Doldersum. En bladgroente. Ze verlaat zwaaiend met een bosje rucola, bijna dansend, de keurig verzorgde ‘tuin van het volk’. Er blijkt meer muziek in de Doldersumse aanpak van voedselproductie te zitten dan je in eerste instantie, komend voor een ijsje, vermoedt.

FOTO’S:

17 juni 2026 ©Albert Hendriks Fries Nieuws

MEER INFO:

www.dezevenkoeien.nl