In het spoor van paupers: Nationaal Vlechtmuseum Noordwolde
Door Albert Hendriks, 21 januari 2024
Luchtige meubelen van Jan des Bouvrie en andere designers in eens armoedig Fries vlechtdorp
NOORDWOLDE-FRIESLAND (NL) – Met name in het westen van Drenthe, maar ook in het oosten van Friesland, word je in musea geconfronteerd met het woord pauper. Met paupers worden arme sloebers en wezen uit het westen van Nederland bedoeld. Ongemanierd volk in de ogen van hen die het veel beter hadden. Ze werden 200 jaar geleden naar het noorden gezonden voor een soort heropvoeding op de heide, in de koloniën van de Maatschappij van Weldadigheid, nu UNESCO Werelderfgoed.
In het spoor van paupers: een impressie van het Nationaal Vlechtmuseum in het Friese Noordwolde. Foto’s: © Albert Hendriks, Friesland Holland Nieuwsdienst.
De paupers werden voorafgegaan door in plaggenhutten levende turfgravers. Armoede en uitbuiting, eeuwenlang. De weg naar enige welstand was lang, hetgeen te zien is in het Nationaal Vlechtmuseum Noordwolde in het Zuid-Friese Noordwolde. In dit dorp in de Gouden Friese Wouden, vlakbij Nationaal Park Drents-Friese Wold en het Drentse Frederiksoord, waar zich het bezoekerscentrum van de Koloniën van Weldadigheid bevindt, waren de inwoners na de turftijd, vanaf ongeveer 1850 tot halverwege de 20-ste eeuw, bijna allemaal druk met het vlechten van manden, wiegen en meubelen. Eerst van in de omgeving aanwezige wilgenteen en biezen, later van rotan uit Indonesië en andere landen met tropische regenwouden.
De kern van de rotanstengels is massief, dit in tegenstelling tot bamboe. Het buigzame en duurzame ‘riet’ uit de tropen werd ook versneden in verschillende diktematen en werd dan rotan-pit of pitriet genoemd. De sterke buitenlaag van de rotanstengels, rotanscheen, sneed men in verschillende breedtematen om onder andere te gebruiken als wikkelband en als vlechtband voor matwerk voor de stoelzittingen en leuningen.
Lees meer In het spoor van paupers: Nationaal Vlechtmuseum Noordwolde
