De ruïnes van Marknesse: waterwerken van de Romeinen?

Waterloopbos in Noordoostpolder: verrassing op de bodem van de Zuiderzee

MARKNESSE (NL) – De Romeinen wisten 2.000 jaar geleden heel goed hoe water efficiënt te gebruiken als eerste levensbehoefte en in te zetten voor hygiëne en vermaak. Water leiden en mijden, ze wisten het, eerder dan de Nederlanders. Ga maar eens naar Archeologisch Park Xanten aan de Rijn in Duitsland waar een Romeinse havenstad deels nagebouwd is. Daar, niet ver over de Nederlandse grens, wordt nog continu onderzoek gedaan naar de bouw- en leefwijze van de Romeinen in de eerste tot vierde eeuw na Christus.

De waterstaatkundige ‘proefwerken’ in het Waterloopbos bij Marknesse hebben veel weg van archeologische vondsten uit de Romeinse tijd. Foto’s: Albert Hendriks, Fries Nieuws.

Loop of fiets je door het Waterloopbos aan de Voorsterweg in het buitengebied van Marknesse in de Noordoostpolder, vlakbij het mooie oude Zuiderzeestadje Vollenhove, zou je kunnen denken dat hier ook Romeinen actief zijn geweest en wel in de periode dat de Zuiderzee nog een groot moerasbos was: allemaal watergerelateerde ruïnes. De vervallen bouwwwerken zijn echter tot 72 jaar oude waterloopkundige schaalmodellen van Delftse ingenieurs die vanuit de nevenvestiging van hun technische universiteit, Waterloopkundig Laboratorium De Voorst in Marknesse, de bouw van grote waterwerken, zoals de Deltawerken in Zeeland en havens in het buitenland, voorbereiden.

Lees meer De ruïnes van Marknesse: waterwerken van de Romeinen?

Stadsherberg Sneek in handen van recreatieondernemer Freek Bokma

Hotel met café en restaurant bij de Waterpoort

SNEEK (NL) – Sportleraar en recreatieondernemer Freek Bokma heeft per 1 juni 2023 het vastgoed en de exploitatie van Hotel Café Restaurant Stadsherberg Sneek aan de Lemmerweg, vlakbij de 17-de eeuwse Waterpoort in Sneek, overgenomen van Susan Feenstra, haar zus Ilse en hun vader. Het restaurantbedrijf blijft in exploitatie bij de eigenaren van Brasserie De Koperen Kees aan de Parkstraat in Sneek. Die zijn sinds een jaar ook actief in de Stadsherberg.

Lees meer Stadsherberg Sneek in handen van recreatieondernemer Freek Bokma

Stoutenburght beste camperplek van Nederland 2023

Camperplaatsen in Friesland vaak op de eerste plaats

 BLESDIJKE (NL) – Wie van De Blesse in de Friese gemeente Weststellingwerf naar het Overijsselse Oldemarkt fietst, komt langs één van de mooiste campercampings van Friesland: Stoutenburght aan de Markeweg in Blesdijke. Deze camperplaats van technicus en doe-het-zelver Anton Koning (58) en zijn bijzonder creatieve echtgenote Karin Koning-Kremer is maandag 24 april 2023 uitgeroepen tot mooiste camperplaats van Nederland

De gelukkige winnaars van de felbegeerde award van de website Campercontact.com van de NKC, Karin en Anton Koning, eigenaren van camperplaats Stoutenburght in Blesdijke in de gemeente Weststellingwerf (Zuid-Friesland). Foto: Albert Hendriks, Fries Nieuws.

20.000 Camperliefhebbers uit heel Europa brachten hun stem uit op genomineerde camperlocaties in zes landen: Nederland, België, Duitsland, Frankrijk, Italië en Spanje. Deze genomineerden werden geselecteerd op basis van de hoogste gemiddelde beoordelingen door gebruikers van www.campercontact.com in 2022. In de selectie is naast de kwaliteitsscore ook gekeken naar het totaal aantal beoordelingen in 2022. In 2017 werd de campercamping van het echtpaar Koning, dat veel zelfgemaakte luxe faciliteiten en een gezellige typisch Stellingwerfse sfeer biedt, ook al verkozen tot camperplaats van het jaar. Eerder, in 2019, werd ook een Friese campercamping verkozen tot beste locatie voor camperaars, namelijk Jachthaven Kuikhorne in De Westereen. Het camperpark van Hans en Jittie Mozes werd in 2018 tweede.

Lees meer Stoutenburght beste camperplek van Nederland 2023

Home Center Wolvega investeert in mega keukenboulevard, snelle levering vanuit innovatief magazijn en energieneutraliteit

Stap naar in heel Europa unieke totaalbeleving binnen- en buitenshuis

WOLVEGA (NL) – Als het gemeentebestuur van Weststellingwerf kans ziet samen met de ondernemers het winkelcentrum van Wolvega in Friesland de dringend noodzakelijke vernieuwing in het voor de komende jaren bedachte tempo door te voeren, dan kan de lokale detailhandel meer dan nu profiteren van de aanwezigheid van de grootste woonboulevard van Nederland, Home Center op het Wolvegaster bedrijventerrein Schipsloot. Daar ging 9 mei 2023 de eerste paal de grond in voor de zoveelste expansie, een hypermodern magazijn dat snelle levering uit voorraad mogelijk maakt en ruimte schept voor een mega keukencentrum. Nederlands grootste woonmall van de familie Kapenga — 200 internationale woonmerken onder één dak van 75.000 m2 — trekt met wekelijks nieuwe acties en introducties dagelijks duizenden kijkers en kopers naar de hoofdplaats van Weststellingwerf. Als de tientallen miljoenen voor het nieuwe parkachtige winkelgebied met meer en diversere horeca tijdig vrijgespeeld kunnen worden, en de plannen ook echt met gang uitgevoerd worden, én vervolgens kans wordt gezien de bezoekers van Home Center te bereiken, dan kan Wolvega de concurrentie aan met veel grotere plaatsen in Noord-Nederland.

Artist’s impression van de nieuwe keukenboulevard met aansluitend een grote afdeling bad en sanitair.

Directeur Sikko Kapenga maakt het voor de gemeente en de centrumwinkeliers nóg interessanter om flink door te pakken, want er komt nog een topattractie naast de woonboulevard: een enorme keukenboulevard. Die komt in het nu als magazijn in gebruik zijnde Home 5 complex en wordt apart gepromoot als dé keukenshowroom van Nederland. En dat in de plaats waar de inmiddels in heel Europa beroemde kok Jan Smink een restaurant met een Michelinster runt en waar enkele collega’s ook een gooi doen naar hoge waarderingen! Premiummerken en budgetmerken als next125, Superkeukens, Keller, Home Matic, Nolte, Keuken Depot, Schüller en Nobilia zullen hun fabriekscollecties in Wolvega tonen naast kleinere exclusieve designmerken. In stappen wordt het Home 5 gebouw vanaf eind 2023 getransformeerd naar een tentoonstelling met maar liefst 250 keukens. De afdeling bad & sanitair verhuist ook naar het keukencentrum. Al met al komen er op de begane grond in het hoofdgebouw flink wat vierkante meters vrij voor nieuwe woonmerken en stijlkamers die bezoekers op ideeën brengen.

Lees meer Home Center Wolvega investeert in mega keukenboulevard, snelle levering vanuit innovatief magazijn en energieneutraliteit

Het lage midden van Friesland: groene woestijn met vreemde natuurmonumenten

Van Aldeboarn naar restaurant It Polderhûs in De Veenhoop

DE VEENHOOP (NL) – Kun je achteraf verdwalen in oneindig laagland vol richtingaanwijzers en fietsknooppuntenbordjes? De redactie van Fries Nieuws kan dat! Vrijdag 14 april 2023 fietste zij van het aan de rivier de Boarn gelegen Aldeboarn naar De Veenhoop, een dorpje ten westen van Drachten, dwars door het voormalige turfwingebied in de driehoek Heerenveen-Grou-Drachten. Een groene woestijn in Friesland. Omdat de redactie vaak bewust kaartloos en doelloos fietst — je komt in de provincie al fietsend altijd al gauw iets bijzonders tegen — vroeg zij zich de volgende dag (15 april) af: welke route is eigenlijk afgelegd? 25 km op de teller en niet weten waar precies langs en door gefietst is. Bij het bekijken van de kaart bleek de helft van de kilometers rondom De Veenhoop gereden te zijn….

Verkenning per fiets van het lage en groene midden van Friesland op 14 april 2014: natuur, cultuur en kunst als zoom van een gigantisch groen tapijt tussen Âldeboarn en De Veenhoop (De Feanhoop). Foto’s: Albert Hendriks, Fries Nieuws.

Nergens in Friesland is het land zo vlak, nat en groen als in het lage midden van Friesland, helemaal als je van knooppunt 50 (Aldeboarn) langs de rivier naar restaurant Piers Hiem fietst en vandaar over de Kraenlânswei naar De Veenhoop (49) en vervolgens over de brug in het Polderhoofdkanaal naar de Bonnebuskepetten en de Bûtendiken (richting Smalle Ee).

Petgaten
De petgaten bij De Veenhoop zijn langgerekte stroken water, in de 19-de eeuw ontstaan door het uitbaggeren van meters dik veen tot ver onder de waterspiegel met een zogenaamde baggerbeugel. Het uitgebaggerde veen werd op niet weggebaggerde stroken (ribben), tussen de baggerbanen, te drogen gelegd tot het brandbare en dus verhandelbare turf (brandstof) was. De laatste petgaten en legakkers uit een woeste en armoedige periode — met ongekende uitbuiting van veenarbeiders — zijn van de ondergang gered door instanties als It Fryske Gea, de Friese natuurbeschermingsorganisatie.

De landschapsmonumenten worden met kunst- en vliegwerk onderhouden en vormen heden ten dage qua flora en fauna interessante gebieden, deels toegankelijk voor de toerist, zoals de Kraanlannen en de Bonnebuskepetten bij De Veenhoop. De Fries Nieuws-redactie lette niet zo op bordjes: de restanten van de turfwinning lokten én vreemde ingrepen in de natuur, zoals het gebied Bûtendiken met keien uit het buitenland en inheemse vogels. Na observatie van het natuurgebied, dat eigenlijk 100% een cultuurgebied is, vraag je je af wat precies wel en wat niet met de vervening te maken heeft. Het zal vogelaars worst wezen, want de regio is voor hen een pretpark, zo ook voor botanici.

Restaurant It Polderhûs
Redacteur Albert Hendriks: “Onder de indruk van de uitgestrektheid van de groene oase in de Boarnvallei met hier en daar een boerderij en een dorpje, daalden we af naar It Polderhûs in De Veenhoop. Dit mooie restaurant aan het Polderhoofdkanaal, midden in het dorp, is gehuisvest in een ruim 150 jaar oude brugwachterswoning en naastliggende boerderij. Herma Sikkes-van Der Wal en haar man Bonnie Sikkes, nu beiden 57, kochten het in 2014. Ieder jaar waardeerden zij, woonachtig in Wolvega, de zaak op, recent nog met een nieuwe sanitairgroep met een mindervalidentoilet en een nieuw interieur met eveneens nieuw meubilair.”

Met 80 zitplaatsen binnen en 120 op het terras, waar altijd de zon lijkt te schijnen, maar waar je ook leuke schaduwplekken vindt, is het een levendige en gezellige zaak. Daar bruisen niet alleen bijzondere biertjes, zoals Vrijwit van Brouwerij ’t IJ met slechts 0,5% alcohol en diverse Warsteiners, maar ook de energie en passie van ‘het kookstel’, Bonnie Sikkes en Myrthe, de 23-jarige dochter van Bonnie en Herma. De breed opgeleide Myrthe, die in Heerenveen woont en de verfijnde Hollandse kookkunst van haar vader afkijkt, heeft er zin in om op termijn de zaak over te nemen. Voor haar ligt er een mooie toekomst, mede omdat De Veenhoop momenteel flink vooruit boert met nieuwe kampeer- en aanlegfaciliteiten, een park met luxe vakantiehuizen naast een al langer bestaande mooie zeilschool en groepsaccommodatie. Het toerisme geeft body aan het dorp, het maakt het als het ware levensloopbestendig,

Meer info:
www.itfryskegea.nl/natuurgebied/petgatten-de-feanhoop/gebiedskaart/ (Friese natuurbeschermingsorganisatie)
www.itpolderhus.nl (restaurant met toeristisch informatiepunt)
www.de-feanhoop.nl/home/geschiedenis
www.brouwerijhetij.nl (brouwer van Vrijwit, alcoholarm witbier, verkrijgbaar bij It Polderhûs)

Meer foto’s:
Veel foto’s op de facebookpagina van Fries Nieuws-redacteur Albert Hendriks: www.facebook.com/AlbertHendriks1953

 Vakantieland Friesland:
www.frieslandhollandtravel.nl (Vakanties met SGR-garantie en andere unieke zekerheden van het bureau voor toerisme van Fryslân, Friesland Holland)
www.elfstedentocht.org
www.frieslandholland.nl (bureau voor toerisme)
www.friesnieuws.nl (nieuws over toerisme in Friesland en randgebieden)

It Polderhûs van Herma en Bonnie Sikkes in De Veenhoop is in negen jaar tijd een zeer bekende en door velen gewaardeerde eet- en drinkgelegenheid geworden door de verfijnde Nederlandse keuken en de mooie plek aan het Polderhoofdkanaal, onderdeel van de Turfroute voor pleziervaarders. Dochter Myrthe, die samen met haar vader in de keuken te vinden is, is voornemens later de zaak over te nemen. Foto’s: Albert Hendriks, Fries Nieuws.

 

Enerzijds authentiek, anderzijds modern: It Polderhûs. Foto’s: Albert Hendriks, Fries Nieuws.

Typisch De Veenhoop. Foto’s: Albert Hendriks, Fries Nieuws.

Wat veel grotere vakantieoorden hebben, heeft De Veenhoop ook, maar dan veel minder en in een rustiger en natuurlijker ambiance: vakantievilla’s aan vaarwater die te huur zijn, met of zonder sloep. Foto’s: Albert Hendriks, Fries Nieuws.

Open Dagen Watersport Friesland 7-16 april 2023

Alle soorten boten op één showterrein: de provincie Fryslân

 SNEEK (NL) – Pleziervaarders die de eerste week van april met een boot onderweg zijn, hebben mazzel. Het is schitterend weer in vakantieland Friesland. De bruggen en sluizen worden alle bediend en de meeste horecabedrijven aan het water hebben de deuren wagenwijd opengezet en de terrassen opgetuigd, zoals restaurant Paviljoen Driewegsluis in Nijetrijne bij het sluizencomplex op de grens van Friesland met Overijssel.

Weer of geen weer, in de grote overdekte jachthaven van Nederlands grootste sloepenbouwer, Aquatec (Maril, Antaris, Makma) in Woudsend, heerst altijd een aangename sfeer. Foto’s: Albert Hendriks Fries Nieuws.

Redacteur Albert Hendriks van Fries Nieuws kan zich voorstellen dat u ook wel eens het water op wilt, maar u heeft geen boot. Die kunt u huren of kopen of u boekt een rondvaart met een praam of sloep, bijvoorbeeld in Sneek. Er worden de komende weken verschillende evenementen in de provincie georganiseerd, happenings die zowel voor de beginnende als de gevorderde watersporter interessant zijn. Voor VIP’s als u dus. Dit zijn de aanraders van Fries Nieuws:

Lees meer Open Dagen Watersport Friesland 7-16 april 2023

Goed nieuws na sloopberichten: Café De Veehandel in Spanga wordt gerestaureerd!

Passie van Carolien en Hein de Vries is klus klaren waar anderen niet eens over peinzen

 SPANGA (NL) – Kleine aardbevinkjes doen buurvrouw Merel Boon 3 april 2023 om 16.00 uur naar buiten spurten. Haar huis danst op het veen zegt ze. Oorzaak: in het slooprijpe deel van café De Veehandel in Spanga (Zuid-Friesland) trillen medewerkers van Theo Janmaat uit Mijdrecht holle stalen buispalen met een doorsnee van 27 cm en een gemiddelde lengte van vijf meter dwars door het laagveen tot op de eerste draagkrachtige zandlaag. Daar komt heibel van! Mevrouw is confrontatietherapeut, getuige een bord aan de Spangahoekweg. Dit kan een mooie voorstelling worden!

De herstelwerkzaamheden aan het monumentale deel van eetcafé De Veehandel aan de Spangahoekweg in Spanga, naast de moderne aanbouw dat gewoon in bedrijf is als café en restaurant, zijn begin april 2023 van start gegaan met het plaatsen van 66 funderingskolommen door Theo Janmaat uit Mijdrecht. Foto: Albert Hendriks Fries Nieuws.

Maar nee hoor, ze is blij dat Carolien De Vries en haar man Hein de Vries het 150 jaar oude café, tot september 2020 een bouwval van Zus Huizinga, opknappen, dit in tegenstelling tot eerdere berichten van RTL Nieuws en Fries Nieuws. De gemeente Weststellingwerf en de provincie Fryslân hebben namelijk kort voor het ‘sloopbericht’ toegezegd respectievelijk €7.500,- en €25.000,- te steken in de redding van het beeldbepalende monument in de Groote Veenpolder. Daar is niet alleen buurvrouw Merel blij mee, maar ook haar man, huisschilder van professie. En de andere buren, die vanmiddag uit hun comfortzone werden gevibreerd, zijn ook verheugd.

Lees meer Goed nieuws na sloopberichten: Café De Veehandel in Spanga wordt gerestaureerd!

Vrouw 2023: WTC Expo in Leeuwarden is drie dagen het leukste winkelcentrum van Nederland

Lentehappening met honderd stands

LEEUWARDEN (NL) – Mannen die van hun vrouw af willen, voor een dag, die wijzen haar op de beurs Vrouw! in WTC Expo in Leeuwarden. Vrijdag 24 maart (13.00-22.00 uur), zaterdag 25 maart (10.00-18.00 uur) en zondag 26 maart (10.00-18.00 uur) is het Leeuwarder tentoonstellingscomplex dé shopping mall van Nederland met meer dan 100 stands = winkeltjes. Spanning en sensatie!

Het al twaalf fashion stores omvattende modehuis Jensen van Ben Eggengoor uit Lemmer presenteert zich groots met vooraanstaande merken als Mi Piace en Stonecast. Boudien Hoekema van The Dutch Jewelry Company legt vrouwen op eigen verzoek aan de ketting, die weer bevrijd kunnen worden door facilitair medewerker Jacco van Emst van het beursgebouw. Als hij er is…..

Lees meer Vrouw 2023: WTC Expo in Leeuwarden is drie dagen het leukste winkelcentrum van Nederland

Mevrouw de Molenaar, korte-keten-bakker aan de Elfstedenroute, gebruikt oergraan voor oerbrood: Mennobôle

Mennonieten smokkelden gedurende 500 jaar over de hele wereld graan in zomen van kleding

WITMARSUM (NL) – Bakkers zijn er bij de vleet in Friesland, maar bakkers met lef zijn er niet zoveel. De meesten zijn wel ambachtelijk bezig, maar branden hun vingers niet aan uitstapjes. Stel je voor dat het aanslaat. Of dat een klant vraagt: “Doge jo wol?”, Fries voor “Ben je wel goed snik?” Gezien de bekendste Friese streekproducten, populair bij toeristen vanwege de lange houdbaarheid en lage prijs, lijken suiker en witte bloem de belangrijkste grondstoffen in Friese brood- en banketbakkerijen. Sûkerbôle, suikerbrood waarin bijna een halve vrachtwagen bietsuiker zit. Dúmkes, ook vol suiker en zo hard als kasseien, aanbevolen door makers van gebitsprothesen. Krûdkoeke’, een wapenstok die je niet zonder vergunning bij je mag hebben. Keallepoat, Karamel Koeke en Sûkerlatte, Oranjekoeke: alle stijf staand van de goedkoopste smaakstof – suiker – en één kenmerkende smaak: mierzoet. Waardevolle vitamines, bouwstoffen en vezels zitten er niet in. De inname van grote hoeveelheden suiker zorgt voor overbelasting van je alvleesklier, overgewicht, diabetes type 2 en draagt ook bij aan een hoog cholesterolgehalte, hoge bloeddruk en hart- en vaatziekten.

En het dagelijks brood in Friesland? Meestal zo luchtig, dat het haast vanzelf van de tafel opstijgt. Alleen supermarkten met een bake-off oven lijken gezonde alternatieven voor ‘gebakken lucht’ aan te bieden. In ieder geval veel meer keuze. Of zijn er toch echte warme bakkers in Fryslân die buiten de lijntjes durven te kleuren, met beleid met suiker omgaan en met de nodige vakkennis en creativiteit kans zien een bijzonder smakelijk en voedzaam product op de toonbank te zetten? Ja zeker, Mevrouw de Molenaar in Witmarsum bijvoorbeeld.

Christa Bruggenkamp en haar assistent Jippe Braaksma zou je rebelse bakkers kunnen noemen. Zij bakken hoofdzakelijk op bestelling om verspilling tegen te gaan, ontwikkelen unieke producten van grondstoffen uit de kortst mogelijke ketenn die verrassend natuurlijk en heerlijk smaken. En iedere week hebben ze wat nieuws in de schappen onder de balken van de molen. Foto’s: Albert Hendriks, Fries Nieuws, de nieuwsdienst van het bureau voor toerisme van Fryslân en reisorganisatie www.frieslandhollandtravel.nl

Christa Bruggenkamp heeft zich in de categorie zeldzame bakkers genesteld. Zij runt met haar rechterhand Jippe Braaksma uit Eastermar een bakkerij in een schuur naast molen ‘De Onderneming’ in het Friese Witmarsum. Dit mooie dorp ligt aan de Elfstedenroute tussen Bolsward en Harlingen. Mevrouw Bruggenkamp is niet alleen bakker, maar sinds 2015 ook molenaar van ‘De Onderneming’. Haar assistent is trouwens ook molenaar, maar niet meer dan dat, want Christa heeft een prima partner thuis, een bouwvakker.

Graan met een interessant verleden
Zij, Mevrouw de Molenaar, maalt het graan tot meel voor haar eigen brood- en banketproducten. Als het een beetje kan haalt ze het graan uit de buurt, in ieder geval uit Nederland. Aan één graansoort, Turkey Red Wheat, is een heel verhaal verbonden, een tijdbalk van meer dan 500 jaar. Het historische traject begint met de geboorte van Menno Simons in 1496 in Witmarsum. Hij, aanvankelijk katholiek priester in Utrecht, kapelaan in het vlakbij Witmarsum gelegen Pingjum en vervolgens pastoor in zijn geboortedorp, werd de grondlegger van de Nederlandse Doopsgezinde Kerk en uiteindelijk het tot in de Verenigde Staten van Amerika actieve kerkgenootschap Mennonieten. De Menisten, Doopsgezinden zo u wilt, moesten mede vanwege hun pacifistische inborst gedurende honderden jaren om de haverklap een veilig heenkomen zoeken. Zo stichtten ze her en der, vooral in Oost-Europa, onder andere in het huidige Oekraïne, kolonies. Steeds namen ze stiekem hun eigen graan mee, onder andere verstopt in de zomen van hun kledij, als onderdeel van hun survivalpakket: Turkey Red Wheat. Deze winterharde tarwe werd in 2013 in het kader van duurzaamheid, transparantie en een korte broodproductiecirkel herontdekt door Mennonitische akkerbouwers in Amerika. Een grote supermarkt in Ohio bracht Turkey Red Wheat tarwebrood met succes op de markt.

Geslaagd
Boer Menno de Vries in Witmarsum, ook Doopsgezind, kreeg via via lucht van de geslaagde herintroductie van het eeuwenoude graan in de USA dat bewees tegen een stootje te kunnen. In het najaar van 2018 zaaide De Vries de Mennotarwe in op een klein deel van zijn land. Hij had een deal gesloten met Christa Bruggenkamp van de plaatselijke molen die de oogst in de zomer van 2019 zou vermalen tot hoofdingrediënt van de door haar te bakken nieuwe Mennobôle, Fries voor Mennobrood. Het van-akker-naar-bakker-experiment slaagde wonderwel, overigens na steeds naar beneden bijgestelde verwachtingen. Het langstengelige Turkey Red Wheat bleek onverwacht goed bestendig tegen het wisselvallige Nederlandse weer, dat extra rumoerig is aan de Waddenzeekust waar melkveehouder en akkerbouwer De Vries zijn land heeft.

Naar Witmarsum
De door enthousiasme gedreven en geen uitdaging uit de weg gaande Christa zag kans prima brood van De Vries’ graan te bakken, hetgeen geen eenvoudige opgave was. Het graan had namelijk een uitzonderlijk hoog eiwitgehalte en een heel laag zetmeelgehalte. En nu? Mevrouw De Molenaar bakt elke vrijdag- en zaterdagmorgen Mennobôle, nóg smakelijker, voedzamer en authentieker dan de ‘first editions’. Ze doet dit grotendeels op bestelling, naast meergranenbrood, desembrood en wekelijks wisselende specials. Suikerbroden en kaneelbroodjes vind je soms ook in de manden van haar winkel onder de balken van de molen. Om een beeld te krijgen wat zij en medewerker Jippe allemaal bakken moet je even naar het Mouneplein in Witmarsum, maar ga dan wel vroeg. Dit zijn de openingstijden: vrijdag 15.30 – 18.30 uur, zaterdag 10.00 – 13.00 uur. Maak dan ook even een wandeling door Witmarsum: het is één van de mooiste dorpen van Friesland. Dat laat ik u in een volgend bericht zien.

Tip
Over het graan Turkey Red Wheat, Menno Simons, Witmarsum, de Mennonieten en de ultrakorte en duurzame route die molenaar en bakker Christa Bruggenkamp volgt bij de productie van brood en banket heeft Klaas Smit, ook woonachtig in Witmarsum, een heel leuk boekje geschreven. De pocket is verkrijgbaar in de molenwinkel in het Nederlands, Duits en Engels.

Meer info:
www.facebook.com/mevrouwdemolenaar
www.mevrouwdemolenaar.nl
www.mennobroodboek.nl

 Vakantieland Friesland:
www.frieslandhollandtravel.nl (Vakanties met SGR-garantie en andere unieke zekerheden van het bureau voor toerisme van Fryslân, Friesland Holland)
www.elfstedentocht.org
www.frieslandholland.nl (bureau voor toerisme)
www.friesnieuws.nl (nieuws over toerisme in Friesland en randgebieden)

 

Bakker met lef, Jippe Braaksma. Foto: Albert Hendriks, Fries Nieuws, de nieuwsdienst van het bureau voor toerisme van Fryslân en reisorganisatie www.frieslandhollandtravel.nl

Mennobôle: brood met een verhaal. Foto’s: Albert Hendriks, Fries Nieuws, de nieuwsdienst van het bureau voor toerisme van Fryslân en reisorganisatie www.frieslandhollandtravel.nl

Korenmolen ‘De Onderneming’ met de bakkerij van mevrouw de Molenaar in Witmarsum aan de Elfstedenroute tussen Bolsward en Harlingen.
Foto’s: Albert Hendriks, Fries Nieuws, de nieuwsdienst van het bureau voor toerisme van Fryslân en reisorganisatie www.frieslandhollandtravel.nl

De bakkerswinkel bevindt zich in een aanbouw van de molen. Foto’s: Albert Hendriks, Fries Nieuws, de nieuwsdienst van het bureau voor toerisme van Fryslân en reisorganisatie www.frieslandhollandtravel.nl

Kijkje in de bakkerij van Mevrouw de Molenaar. Foto’s: Albert Hendriks, Fries Nieuws, de nieuwsdienst van het bureau voor toerisme van Fryslân en reisorganisatie www.frieslandhollandtravel.nl

Duurzame bakkerij Mevrouw de Molenaar. Foto’s: Albert Hendriks, Fries Nieuws, de nieuwsdienst van het bureau voor toerisme van Fryslân en reisorganisatie www.frieslandhollandtravel.nl

Watersportbeurs in Leeuwarden heeft succes met nieuwe opzet: meer bezoekers en enthousiaste exposanten

Boot Holland wordt in 2024 van 6 tot en met 10 maart gehouden

LEEUWARDEN (NL) – Gingen de exposanten van Boot Holland februari 2020 woensdags piepend, krakend en mopperend naar huis, zondag 12 maart 2023, na twee jaar stilstand vanwege corona, juist fluitend. Geen teleurstellend einde van de show midden in de week, maar afsluiting na een druk lang weekend. Een minder goed bezochte woensdag en donderdag gingen daaraan vooraf, maar die dagen kunnen worden gezien als een warming-up. Er waren ook exposanten die de eerste dagen juist heel goed vonden, maar net wat je handel is. De ten opzichte van 2020 omgekeerde openstelling heeft in ieder geval goed uitgepakt voor de watersportbeus in WTC Expo in Leeuwarden: 28.500 bezoekers meldt woordvoerster Merel van der Weijde trots. De voorlaatste beurs met vier gevulde hallen trok 2.500 minder.

Al is Boot Holland geen grote watersportbeurs, vergeleken met bijvoorbeeld Boot in Düsseldorf, toch kijk je je er elke keer weer de ogen uit en heb je vragen. Is dat blauwe motorjacht Nova in de stand van Smelne Yachtcenter en Yachtbroker uit Drachten echt niet van staal? De polyester boot heeft alles van een hedendaags in staalbouw vervaardigde kruiser, ook qua design. Het is een product van Poly Nautic b.v. uit Woudsend. Wypke Veenje van Smelne doet de verkoop van het jacht dat in serieproductie een geduchte concurrent kan worden van in staal uitgevoerde schepen, waarvoor haast geen vakmensen meer te vinden zijn, de nieuwbouwprijzen de romp uit vliegen en de levertijden soms zo lang zijn dat je — bij wijze van spreken — blij mag zijn dat je bij aflevering nog leeft. Foto: Albert Hendriks, Fries Nieuws, de nieuwsdienst van het bureau voor toerisme van Fryslân en reisorganisatie www.frieslandhollandtravel.nl

In de nieuwe opzet is een hal geschrapt en daar was de pret beslist niet minder om, constateerden niet alleen de beursorganisatoren Sjoerd de Jong en Gerda Brouwer, maar de meesten van de 250 deelnemers en de duizenden bezoekers. Zij lieten zich niet van de wijs brengen door het winterse weer en code geel en oranje. Gezellig, overzichtelijk, laadrempeliger en toegankelijker dan de niet meer bestaande HISWA in de RAI en Boot in Düsseldorf. Op de internationale Duitse show was geen sloep of snelle tender van naam te bekennen. De Leeuwarder organisatie zag kans de meeste vooraanstaande sloepenbouwers en dealers te interesseren, zo ook startups als Impacd Boats van Peter de Boer en Marieke de Boer met 3D geprinte open boten van gerecyclede kunststof. Niet deelnemen komt de afhakers, de grote jongens, mogelijk duur te staan, want nieuwelingen en jong gevorderden met trendy en comfortabele sloepen hadden niet te klagen over belangstelling.

Open bootjes gaan als broodjes
Open-boot-varen is enorm in populariteit toegenomen — met dank aan corona — en van een terugval in interesse ná corona blijkt helemaal geen sprake. Dat merkt ook Harry Efdé, één van de vier vaste verkopers van Boot Akkrum. Deze Friese onderneming met 18 medewerkers heeft zo’n beetje alles in huis op het gebied van boten zonder een kajuit: kleine bij- en jeugdbootjes, consoleboten, rubberboten en ribs en tenders en sloepen.

“We hebben het elke beursdag met acht man hartstikke druk gehad in de stand. Alleen woensdag en donderdag was het wat rustiger. Zondag was een topdag. De geïnteresseerden kwamen overal vandaan, niet alleen uit heel Nederland, maar ook Duitsland en België. We hadden zelfs Noren op de stand.”

Boot Akkrum had vijftien sloepen, waarvan twee van het voorheen Friese merk Waterspoor, naar de Leeuwarder expohallen gereden. Aan de duurste, de tender Waterspoor 808, hing een prijskaartje van €173.000,-. “Daar lopen meerdere offertes op, allemaal in combinatie met inruil. Zo’n dure boot verkoop je niet zomaar op de beurs. Maar hij gaat vast en zeker gauw het water in.”

De Akkrumer open-boten-specialist, één van de grootste in West-Europa, kan eigenlijk iedere water- en hengelsporter strikken, want Jan met de pet en Diederik met het sjaaltje vinden er iets passends, ook qua budget. Ook professionele gebruikers doen zaken met Harry Efdé en zijn collega’s. Hun eigen merk Whaly, boten polyetheen (PE) die tegen een stootje kunnen, vinden hun weg bij binnenvaartschippers, zeilscholen en bootverhuurbedrijven. De bijna 4,5 meter lange Whaly 435 bijvoorbeeld kan 12 personen aan boord hebben en kost maar €3.495,-. En dan kun je ook nog kiezen uit diverse kleuren en uitrustingen. Boot Akkrum laat de Whaly in eigen beheer en volgens eigen specificaties in Nederland maken. Dat draagt bij aan het vertrouwen in de kwaliteit van het al vele jaren op de markt zijnde product, wat ook bleek op Boot Holland. De Whaly 435 was prominent in beeld op de hoek van de stand van het Friese bedrijf als toonbeeld van leuk varen mag en kan iedereen.

Blij met batterij
Het werd op Boot Holland 2023 ook heel duidelijk dat open toer- en visboten en sloepen met een hedendaags of zelfs gewaagd design en onderhuids een elektro inboard- of outboardmotor in zijn. Diesel- en benzinemotoren liggen eruit, tenzij ze net als die in moderne auto’s schoon zijn. Fabrikanten van elektrische bootmoren, als het Nederlandse WaterWorld, het Zweedse Stream, het Duitse Torqeedo, het Oostenrijkse Kräutler (Reinout Snoeck) en het Amerikaanse Mercury, leveren botenbouwers en kopers het relaxte en qua milieuvriendelijkheid geruststellende gevoel van de Kia EV6 of Tesla Model X, maar dan op het water. Stil en schoon is nu gewoon; helemaal ingeburgerd dus.

Van polyester, staal of aluminium?
Op Boot Holland zag je geregeld mensen die zich afvroegen van welk materiaal een boot gebouwd is. De door Frank Hettinga Jachtservice getoonde Kapiteinssloep 830 leek helemaal van tropisch hout gemaakt, maar de kern, het casco, is van polyester. In Friesland zijn meerdere werven die hun boten de chique uitstraling van weleer geven met houtsoorten als teak en mahonie, geplakt en geschroefd op rompen van polyester. Inmiddels heeft aluminium ook zijn intrede gedaan bij de bouw van neo-klassiekers. Aluminium doet het in het algemeen heel goed in de kleine jachtbouw, ondanks de hoge prijs van het materiaal.

Staal is ook flink aan de prijs, maar de bouwers van stalen motorjachten hebben geen klagen wat de orders betreft. Er lagen maar tien stalen jachten op de Friese botenbeurs met de Babro Tridente 43 OC van Babro Yachting van Harm van der Wal als grote blikvanger naast de eenvoudiger en minder prijzige jachten van Brandsma en de sprekend op een stalen designjacht lijkende Nova van Poly Nautic b.v. Veel werven hadden dit jaar weinig trek in exposeren op Boot Holland, omdat ze geen demoboot hadden of hun medewerkers niet wilden belasten met showactiviteiten, zinloos omdat ze al kampen met forse levertijden. Elke man en vrouw wordt op de productie gezet. Als ze wat doen, dan kiezen met name Friese staalbouwers voor Motorboot Sneek van 14 tot en met 16 april. Daar een jacht tentoonstellen vraagt minder inspanning: naar watersportbedrijvenpark ‘t Ges varen, afmeren en publiek ontvangen.

Nog steeds grote belangstelling voor gebruikt motorjacht
Onafhankelijk jachtmakelaar Martijn Sier is ook geen fan van slepen met grote stalen motorjachten. Hij werkt voor Jachtbemiddeling Heeresloot Yachtsale.nl in Haskerdijken bij Heerenveen. De firma heeft een eigen geheel vernieuwde verkoophaven waar de handelsvoorraad ter bezichtiging ligt. “Normaal 40 tot 60 boten, maar nu hebben we maar 30. Aan de run op gebruikte stalen motorjachten is na corona geen einde gekomen. Het gaat als een tierelier. We zijn naarstig op zoek naar mensen die hun kruiser of vlet van de hand willen doen. We liggen met verkoopprijzen tussen de €10.000,- en €70.000,- goed in de markt. Daar zitten echt héél mooie jachten bij, zoals een Gillissen 11.30 vlet uit 1991 voor €74.500,- en een Valk 11.30 van 1981 voor €69.500,-. Heel nette boten. We hebben wel polyester motorjachten in bemiddeling, maar 90% is staal.”

Sier en zijn werkgever Erwin van Schalkwijk zie je nooit met gebruikte boten op de beurs staan, zoals Van der Veen Jachtbemiddeling uit Terherne lang in Leeuwarden deed. Maar Heeresloot doet wel altijd mee met een stand op Boot Holland. “En die was dit jaar helemaal top,” vindt Sier. “Ik heb met beursorganisator Gerda Brouwer gewed dat dit jaar een heel goed jaar voor Boot Holland zou worden met meer bezoekers dan in 2019. En dat is dus uitgekomen; nu ben ik bijna miljonair. Oké, er waren minder stalen jachten op de beurs, maar daar staan weer veel meer sloepen en dergelijke tegenover. Het was ook heel gezellig. We hebben veel concrete afspraken kunnen maken aan de hand van onze wandpresentaties en ook mensen op termijn geïnteresseerd. Deelnemen aan zo’n beurs als Boot Holland is ook relatiebeheer. Deelname vergroot de stabiliteit, de zichtbaarheid van je bedrijf. Zo weten we ieder jaar zo’n 180 motorboten te verkopen, ieder jaar iets meer. De mensen die in coronatijd min of meer impulsief een boot kochten, blijven varen, zo constateren we nu. 80% van de snelle kopers in de Covid 19-periode is niet afgehaakt. Je merkt dat natuurlijk wel aan de drukte op het water, maar Friesland kan die groei wel hebben. Varen is niet zo duur als ik hoor wat er tegenwoordig voor fatsoenlijk kamperen moet worden betaald.”

Personeel werven op Boot Holland
Op het Werken en Leren-plein en op het Palaver, de interactieve presentaties op Boot Holland, werden door brancheorganisaties, opleiders en uitzendbureaus jonge mensen geïnteresseerd voor een baan in de watersportsector. Vooral bouwers van luxe custom built jachten, van mini tot maxi, schreeuwen om technici en veelzijdige interieurbouwers. Merel van der Weijde van Boot Holland vindt dan ook dat bepaalde jachtwerven kansen, om het zo nodige personeel binnen te halen, hebben gemist.

“Als je hier met een mooie boot staat, dan kun je niet alleen potentiële kopers naar je te toe lokken, maar ook tamelijk makkelijk jonge vakmensen enthousiasmeren. We hebben zoveel positieve geluiden over onze activiteiten met betrekking tot personeelswerving en duurzaamheidsbevordering gehoord, dat we daar volgend jaar nog meer mee gaan doen. De beurs wordt dan van 6 tot en met 10 maart gehouden, weer in maart dus, in de ruimte die de HISWA achterliet. Met de vernieuwde Boot Holland hebben we een flinke stap voorwaarts gezet. Als het mooier weer was geweest, bijvoorbeeld op de vrijdag met veel sneeuwval, hadden we waarschijnlijk wel dik over de 30.000 bezoekers gehad.”

Meer info:
www.boot-holland.nl

Vakantieland Friesland:
www.frieslandhollandtravel.nl (Vakanties met SGR-garantie en andere unieke zekerheden van het bureau voor toerisme van Fryslân, Friesland Holland)
www.elfstedentocht.org
www.frieslandholland.nl (bureau voor toerisme)
www.friesnieuws.nl (nieuws over toerisme in Friesland en randgebieden)

 

De productie van nieuwe Kapiteinssloepen en de refit van jaren gebruikte is in handen Frank Hettinga uit Heeg. Die stond met een 20 jaar oude Kapiteinssloep van 8,30 meter op de beurs, samen met zijn vrouw Esther Hettinga en dochter Britt. “Mijn dochter is van hetzelfde bouwjaar als de sloep,” meldt de Hegemer botenopknapper en dekkenlegger trots. Dat geeft direct aan hoe intens in Friesland de familiaire band met een boot van eigen makelij is. Een kind van een jachtbouwer loopt van stapel en wordt zeker niet gebaard of gehaald…..
Boot en kindje, het zijn ook voor de pensioengerechtigde Dorus Wajer van Wajer Yachts in Heeg, de speedbootleverancier van de koninklijke familie, bekende begrippen. De pionier was in Leeuwarden om in geuren en kleuren te vertellen dat ‘zijn’ sloep de mooiste van alle sloepen is en dat zijn zakelijke scheepsmaat Frank in staat is elke gebruikte Kapiteinssloep zó op te knappen dat je niet één gebruiksspoor ziet. Welbeschouwd zou zo’n sloep van 20 jaar, met zoveel tropisch hardhout aan alle kanten van de polyester romp, duurder moeten zijn dan een nieuwe.
In 1992 begon Dorus Wajer (69) in Loosdrecht met de bouw van sloepen onder de merknaam Kapiteinssloep. Wajer Yachts heeft zich helemaal toegelegd op snelle tenders en speedboten die wereldwijd verkocht worden aan de jetset. De 20 jaar oude Kapieteinssloep op Boot Holland is niet te onderscheiden van een nieuwe Kapiteinssloep. Nog gekker: hij is feitelijk luxer betimmerd, want anno 2023 is niet meer aan Birmateak te komen en helemaal niet in de kwaliteit die Wajer 20 jaar geleden toepaste, toen de nu op de beurs getoonde boot van stapel liep. En ook nog een sloep met bijzondere snufjes zoals een axiaal en qua hoogte verstelbaar stuurrad (door middel van parallellogramconstructie) en een motorbakdeksel met daaronder een berging voor waterkaarten.
Foto’s: Albert Hendriks, Fries Nieuws, de nieuwsdienst van het bureau voor toerisme van Fryslân en reisorganisatie www.frieslandhollandtravel.nl

Op de beurs Boot Holland ontdekte je dat elektrisch varen heel gewoon is geworden. Mensen als Reinout Snoeck van het Oostenrijkse Kräutler Electric Motors (inboard) en Zweedse Stream (outboards) uit Werkendam, Sebastiaan Strampel van WaterWorld (inboard en pod) uit Oldemarkt en de familie Van der Meulen van Boot Akkrum met hun buitenboord Mercury’s, E-Propulsions en Torqeedo’s waren er elke dag heel druk mee. Douwe van der Meulen liet op de beurs zien hoe makkelijk uitneembaar de batterij van de Mercury Avator 7.5 E is: net zo simpel als bij een e-bike. Je kunt dus nu ook een volle batterij extra meenemen in de boot. Wisselen is een kwestie van een paar seconden.Foto’s: Albert Hendriks, Fries Nieuws, de nieuwsdienst van het bureau voor toerisme van Fryslân en reisorganisatie www.frieslandhollandtravel.nl

Als je naar een sloep van Impacd Boats uit Wousdend staat te kijken, denk je misschien dat-ie van ribkarton is. Maar met de neus er bovenop komt de werkelijkheid aan het licht: 3D geprint! 74% duurzamer dan alle andere sloepen beweren de makers. En alles kan, want deze innovatie kent geen grenzen. Of de vondst van de eeuw het einde is, daar ga ik niet over. Wel zal de vraag opduiken: hoe mooi en goed blijft de van gerecyclede kunststoffen opgetrokken zeer betaalbare sloep in de loop der jaren? Stel die vraag gerust, Peter de Boer en Marieke de Boer schudden het antwoord zo uit de mouw. Foto’s: Albert Hendriks, Fries Nieuws, de nieuwsdienst van het bureau voor toerisme van Fryslân en reisorganisatie www.frieslandhollandtravel.nl

Zoekend naar vaklui op Boot Holland kwam je onder andere bij Henk de Jong uit Echtenerbrug uit. Hij, meesterbootstoffeerder bij Melchers en De Jong kan toveren, dus koop rustig een tweedehands boot met een interieur dat er niet meer uitziet. Foto: Albert Hendriks, Fries Nieuws, de nieuwsdienst van het bureau voor toerisme van Fryslân en reisorganisatie www.frieslandhollandtravel.nl

Harm van der Wal van Babro Yachting uit Sneek had een blikvanger meegenomen, een wereldprimeur zei hij, de Babro Tridente 43 OC. Foto: Albert Hendriks, Fries Nieuws, de nieuwsdienst van het bureau voor toerisme van Fryslân en reisorganisatie www.frieslandhollandtravel.nl

Je ziet ze steeds vaker in havens: huisboten. In Friesland hebben ze plannen om de drijvende chalets in te zetten als tiny houses voor de huisvesting van jonge mensen. Foto’s: Albert Hendriks, Fries Nieuws, de nieuwsdienst van het bureau voor toerisme van Fryslân en reisorganisatie www.frieslandhollandtravel.nl

Op een beurs als Boot in Düsseldorf zie je ze niet, maar wel op Boot Holland in Leeuwarden: ontelbaar veel sloepen. Foto’s: Albert Hendriks, Fries Nieuws, de nieuwsdienst van het bureau voor toerisme van Fryslân en reisorganisatie www.frieslandhollandtravel.nl

Typisch Boot Holland: gezellige terrassen tussen de geëxposeerde boten. Foto’s: Albert Hendriks, Fries Nieuws, de nieuwsdienst van het bureau voor toerisme van Fryslân en reisorganisatie www.frieslandhollandtravel.nl

Marketing manager Merel van der Weijde van WTC Expo in Leeuwarden. Foto: www.boot-holland.nl

Alsof je in een jachthaven bent: Boot Holland is de enige indoor boatshow met een steiger met kajuitmotorjachten. Foto’s: Albert Hendriks, Fries Nieuws, de nieuwsdienst van het bureau voor toerisme van Fryslân en reisorganisatie www.frieslandhollandtravel.nl