Ten Veen Tweewielers investeert fors in expansie en top e-bikes

Door Albert Hendriks, 13 maart 2024

Fietsenmarkt kraakt en piept, maar Ten Veen Tweewielers investeert fors in expansie en hoogwaardige e-bikes

OLDEMARKT (NL) – Ambitie om nóg verder te groeien hebben Klaas ten Veen, zijn echtgenote Christien (beiden 56) en zoon Dylan (24) wel, maar binnen de grenzen van het normale van een flink familiebedrijf. Niet nóg meer fietsenwinkels naast die in Oldemarkt, Steenwijk en Wolvega, maar misschien één ervan, de nieuwe zaak aan de Weerdijk in Oldemarkt, laten expanderen in de geest van modezaak Rinsma in Gorredijk in het oosten van Friesland of Mijn Modewereld in De Wijk in Zuidwest-Drenthe. Of nog dichter bij huis: als woonboulevard Home Center.

Je gaat naar dit soort super shops vanwege de keuze uit een breed assortiment, van gewoon goed tot exclusief met een passend prijskaartje, en de gezelligheid en de sfeer van een toeristische attractie. Ze stralen een gastvrijheid uit waaraan het vaak schort in kleinere zaken. De genoemde mega speciaalzaken, ook familiebedrijven, entertainen potentiële kopers, omdat hun directe omgeving, een dorpscentrum, dat niet doet. Het zijn stand-alones die je in of nabij grote steden verwacht, maar niet op het platteland van Friesland en Drenthe. En uitgerekend dáár vind je Rinsma, Mijn Modewereld en Home Center, zaken wier invloed bijna tot Brabant reikt.

Familie Ten Veen in de nieuwe winkel in Oldemarkt

Dylan, Christien en Klaas ten Veen (v.l.n.r.) in de nieuwe winkel aan de Weerdijk in Oldemarkt. Foto : © Albert Hendriks, Fries Nieuws.

Duidelijk onafhankelijk

De jonge Dylan ten Veen ziet zoiets wel zitten met fietsen, maar ondertussen wil hij, zittend in de mooie ‘spreekkamer’ met zicht op de zeer sfeervol ingerichte winkel, niet dat het unieke karakter van hun aanpak verloren gaat.

“Wij zijn duidelijk en onafhankelijk. We doen directe handel met gerenommeerde fietsenfabrikanten in het binnen- en buitenland, maar we laten ons niet door hen de les lezen. Zo namen we drie jaar geleden afscheid van het Duitse merk Riese & Müller. Daarvoor kwam het Amerikaanse Specialized in de plaats, een merk dat bijvoorbeeld Koga van Accell in Heerenveen overtreft. De e-bikes van Specialized worden gekenmerkt door een gemodificeerde Brose motor die voor een heel natuurlijk fietsgedrag zorgt, een perfecte afmontage, een actueel design en een goede toegankelijkheid van de componenten, van belang voor onze monteurs. Als je als producent alleen op design focust, gaat het fout.”

Tweedehands

Een webshop heeft Ten Veen 2Wielers niet. “Wie bij ons in de winkel een fiets koopt kan rekenen op de beste service, garantie en prijs. We ruilen graag in. Voor de verkoop van gebruikte e-bikes en andere fietsen hebben we een aparte afdeling. Voor een bedrag rond de €1.300,- heb je een goede tweedehands, een door ons gecheckte elektrische fiets met vijf- tot tienduizend kilometer op de teller.”

Klanten van ver

Over afstanden gesproken. Ten Veen heeft klanten in heel Noordwest-Overijssel, Zuid-Friesland, Drenthe en de Noordoostpolder, maar ook heel veel in de randstad. Dat laatste komt door het toerisme in en om Giethoorn en Nationaal Park Weerrribben-Wieden. Ook Oldemarkt wordt steeds leuker gevonden door toeristen, vindt Dylan, omdat de ondernemers aan verfraaiingen van het centrum en de streek werken.

“Je ziet het aan het toenemende bezoek aan onze winkel in Oldemarkt, die met 300 vierkante meter veel te klein werd. Nu hebben we 1.300 vierkante meter ter beschikking voor verkoop, service en opslag, maar kunnen naar 6.800 vierkante meter. Waar we nu in zitten is een voormalige formulierendrukkerij. Alle hallen zijn ons eigendom. Een deel dient nu als caravan- en camperstalling.”

Accell

In de fietsenwereld is momenteel veel rumoer, onder andere  vanwege zorgelijke ontwikkelingen bij de Heerenveense fietsenfabrikant Accell (Batavus, Sparta, Koga, Babboe), die volgens sommige financieel specialisten het gefailleerde designmerk Van Moof achterna gaat. De schuldenberg van het in Amerikaanse handen zijnde Accell lijkt niet meer te bekimmen met de beste fiets van het concern.

Ook andere fabrikanten worstelen met het afzetten van gestaag opgebouwde voorraden nadat na corona de markt totaal verzadigd raakte door productie in de boost-stand, die eigenlijk na corona weer terug in de stand ‘normal’ moest. Zo stagneert nu niet alleen de verkoop van e-bikes, maar ook van corona-vrijetijdsproducten als mountainbikes en racefietsen.

Geen zorgen

Bij Ten Veen ligt de vierde generatie, Dylan, niet wakker van trammelant bij Accell & Co. De familie renoveeert en expandeert vrolijk verder. “Wij hebben naast gewone e-bikes en sportfietsen ook heel bijzondere die je bijna nergens in de showroom ziet staan. Onze merken Specialized, Gazelle, Merida en Cube zijn zeer gewild bij veelfietsers. We hebben klanten die meer dan 10.000 km per jaar op een e-bike fietsen. Zo stapte onlangs een echtpaar over van de Gazelle Grenoble op de fiets van het jaar 2024, de Gazelle Eclipse met riemaandrijving voor €6.000,-. Steeds meer fanatieke fietsers investeren in het beste materiaal dat beschikbaar is. En dat hebben wij in huis.”

Andere tijden

Ten Veen was altijd een grote fietsenverhuurder vanwege de ligging in een uitgestrekt recreatiegebied met veel campings en vakantieparken. Maar de verhuur krimpt ieder jaar. Hadden ze ooit 300 karretjes in de verhuur, en na een jaar of twee in de verkoop, nu volstaat een vloot van 80 fietsen. Dat komt omdat steeds meer toeristen hun eigen mooie en op hun lichaam en houding afgestelde fiets achterop de auto meenemen naar de vakantiebestemming. Dat Ten Veen toch nog zoveel gebruikte fietsen in de verkoop heeft, komt door de ongewoon soepele houding ten aanzien van inruil.

“We houden inderdaad van handel en niet moeilijk doen. Dat is onze stijl. De inruilers zijn we ook zo weer kwijt. We hebben veertien medewerkers en vijf bedrijfswagens. We bewegen met tempo en kijken vooruit.” Met een glimlach: “Daarom zoeken we nog een goede fietsmonteur.”

Meer info:

www.tenveentweewielers.nl

https://nieuws.gazelle.nl/gazelle-eclipse-c380-hmb-verkozen-tot-e-bike-van-het-jaar-2024/

Meer foto’s:

www.facebook.com/fietsnieuwscom

Buitenkant van de nieuwe winkel van Ten Veen in Oldemarkt

Impressie van de nieuwe zaak van Ten Veen Tweewielers in Oldemarkt, die uitgebouwd kan worden tot een megawinkel door de aangrenzende hallen er bij te betrekken. Foto’s: ©Albert Hendriks, Fries Nieuws.

Winkelinterieur fietsenzaakSpecialized fietsenInterieur Ten Veen Tweewielers

Gazelle Eclipse, e-bike van het jaar 2024

De Gazelle Eclipse C380 HMB, te zien in de showroom van Ten Veen Tweewielers, werd verkozen tot E-bike van het Jaar 2024. Foto: Gazelle

 

Watersportbeurs Boot Holland in Leeuwarden boert achteruit

Door Albert Hendriks, 12 maart 2024

Watersportbeurs Boot Holland in Leeuwarden boert achteruit door onduidelijke koers

LEEUWARDEN (NL) – Een slotbericht van WTC Expo, waarin wel wordt gemeld dat er minder bezoekers van 6 tot en met 10 maart 2024 naar Boot Holland in Leeuwarden kwamen, maar niet hóeveel minder. Waarschijnlijk veel minder dan vorig jaar toen, volgens een zegsvrouw van de organisatie, 28.500 bezoekers naar het Friese expogebouw zouden zijn afgereisd. Naar verluidt zouden er dit jaar op de woensdag nog geen duizend bezoekers zijn geweest; een getal van 700 wordt zelfs genoemd. Het niet noemen van bezoekersaantallen is een zeldzaamheid in beurzenland en is geen goed teken. Een exposant, die veel tijd en geld in deelname steekt, moet weten hoe de vlag erbij hangt. Als de beursorganisatie niet transparant is over het aantal bezoekers, de herkomst en de mate van interesse, dan haken botenverkopers af. Een goed voorbeeld van grote openheid is de organisatie van boot Düsseldorf. 

Hal vol met sloepen en andere open boten

Een door Albert Hendriks van Fries Nieuws gemaakte impressie van de sfeervol aangeklede watersportbeurs Boot Holland, gemaakt op vrijdag 8 maart 2024.

Boot Holland was altijd de tentoonstelling die uitblonk in de presentatie van custom built stalen motorjachten, maar al wat nu de klok slaat zijn sloepen van polyester, soms aluminium, en andere open boten, zoals visboten en opblaasbare boten. Niks mis mee — ze trekken ook veel publiek — maar de zeer verschillende, naar wens van de klant ambachtelijk en traditioneel gebouwde jachten vormden dé attractie.

Motorboot Sneek

Nu lagen er geen vijftig, maar slechts vier op het droge, aan de befaamde hardhouten steiger, die nog nooit zo kort is geweest. De staalbouwers, vooral de Friese, hebben tegenwoordig hun eigen grote bootshow, Motorboot Sneek. Deze in-water-show vindt jaarlijks twee keer plaats, in het voorjaar en in het najaar. De eerstvolgende is 5, 6 en 7 april 2024 met een presentatie van wel 400 boten: nieuwe van werven en tweedehands van grote jachtmakelaars als Jachtmakelaardij 4Beaufort van Jelle Eveleens op het terrein van Aquanaut Yachting aan de Selfhelpweg en De Valk Yacht Brokers aan de Zwolsmanweg.

Mooie dames proosten op goede afloop Boot Holland

 

 

Deelname beurzen kost veel tijd en geld

Dan zijn er ook nog werven als Boarnstream Yachting in Jirnsum (staal), Tornado Sailing Makkum (polyester) en verhuurders van stalen kajuitmotorjachten die hun eigen, inmiddels succesvolle open huizen en special events houden om potentiële kopers en huurders aan boord te krijgen.

Beurspresentaties zijn relatief erg duur geworden, reden waarom het aantal staalbouwers ook op een internationale megabeurs als Boot Düsseldorf dit jaar minimaal was. Grote schepen verplaatsen en toonbaar maken vergt weken en is dus zeer kostbaar. Het beschikbaar hebben van een demoboot van vijf ton tot een miljoen is economisch niet verantwoord, mede omdat geïnteresseerden net even een andere indeling of motorisering willen dan de demoboot, die als gevolg daarvan te lang in de verkoop ligt.

Daarenboven zitten de overgebleven staalbouwers nog tot de oren in het werk en hebben ze ook daarom helemaal geen trek meer in indoorbeurzen. Even naar Sneek varen voor Motorboot Sneek, dat willen ze nog wel. Of naar de Hiswa te Water in Lelystad, dit jaar van 28 augustus tot 1 september 2024, waar bijvoorbeeld een staalwerf als Pikmeerkruiser uit Grou altijd present is.

Sloepenbeurs dekt wel de lading

Boot Holland kan zich voortaan beter niet meer profileren als dé beurs voor liefhebbers van stalen motorjachten, maar als dé sloepenbeurs van Nederland. Dat is de nieuwe werkelijkheid. Bovendien is voor sloepen en soortgelijke open motorboten een veel groter publiek. En met duidelijke reclame zullen ook veel meer mensen naar het WTC-complex komen. Want waar elders kun je zoveel mooie open boten en bootjes in allerlei modellen en prijsklassen bijeen zien als op Boot Holland?

Meer info:

www.boot-holland.nl

www.motorbootsneek.nl

www.hiswatewater.nl

 

Meer foto’s:

www.facebook.com/friesnieuwsRode elektrische sloep van aluminium van het merk BeslaBeurshal vol met open sport- en visbotenStand van open boten specialist Boot Akkrum

Beursplein met zeilboot

Bassin voor proefvaren met SUP-boards (staand peddelen)Stand met opblaasbotenStalen motorjacht aan houten steiger in halPassage (gang) van watersportbeurs Boot HollandDrie stalen motorjachten met een kajuitSloepen van de firma MaximaStand met sloepen van lifestyleElektrisch aangedreven motorjacht en elektrisch aangedreven sloep van BeslaPontonboot met auto

Lezing over varen op de WaddenzeePresentatorPlateauboot met auto

Luxe visboten

Prachtige rijk uitgeruste visboten, custom built, worden gebouwd door lasser Martin Frankena uit Leeuwarden en ‘Harkemase boy’ met Spaanse roots, Gandro Martinez van Gandro’s Bootrenovatie. Martinez (op de foto met hand op buitenboordmotor) woont in Augustinusga, maar zijn loods, waar de Royal Craft visboten van stapel lopen, staat in Harkema. Frankena was vroeger de man achter Marcraft vis- en sportboten. Hij bouwde van 2004 tot 2017, toen hij zijn productiebedrijf van de hand deed, maar liefst 450 aluminium visboten. Anno 2024 kost een Royal Craft hengelsportboot tussen de €25.000 en €50.000, afhankelijk van de grootte en de uitrusting. Foto: © Albert Hendriks, Fries Nieuws.

Man met vissersboot

Alleskunner Martin Frankena (rechts) last de aluminium hengelsportboten van het merk Royal Craft in elkaar op basis van snijpakketten van de firma Snijtech uit Joure. Links medestandhouder Menno van Kammen uit Harlingen. Foto: © Albert Hendriks, Fries Nieuws.

Visboot met bouwer Gandro Martinez

Gandro Martinez Foto’s: © Albert Hendriks, Fries Nieuws.

Twee mooie dames in sloep met drankje

Geen botenbeurs waar vrouwen zo magnetisch zijn als op Boot Holland in Leeuwarden, vooral in de stand van Navalia. Een vonkenregen, maar het was vrijdag 8 maart 2024 dan ook Internationale Vrouwendag. Navalia is het merk van lasser en ondernemer Benjamin Doldersum uit Genemuiden, die zijn werf in Ens in de Noordoostpolder heeft. Doldersum is een fikse concurrent van prins Bernhard van Oranje jr., producent van Waterdream racesloepen. Foto: © Albert Hendriks, Fries Nieuws.

Twee mooie dames in grote sloep van de firma Navalia

Navalia bouwt veel grote elektrisch aangedreven sloepen voor gebruik in de Amsterdamse grachten. Foto: © Albert Hendriks, Fries Nieuws.

Twee mooie vrouwen in sloep poseren voor fotograaf

Stand met twee design sloepen

Op ’s werelds grootste indoor watersportbeurs, Boot in Düsseldorf in Duitsland, zie je bijna geen sloep of tender (snelvarende sloep). Maar in Leeuwarden liggen zóveel open motorboten, een pop-up pretpark! Eén van de meest opvallende stands was van Zilverman Premium Tenders uit Dronryp. Foto’s: © Albert Hendriks, Fries Nieuws.

Twee grote sloepen op Boot HollandStand van Zilverman sloepen

Sloep van vinylester

JR Yachts van Jaap de Jonge uit Drachten toonde op Boot Holland 2024 zijn 100% elektrische JR Picnic Cruiser, gemaakt van vinylester. De Jonge zijn boten zouden twee tot drie keer verder komen op een accupakket door het unieke onderwaterschip. Hij heeft verstand van boten, want hij werkte als engineer onder andere bij Royal Huisman in Vollenhove, bouwer van snelle super yachts onder zeil. Foto’s: © Albert Hendriks, Fries Nieuws.

Sloep met vrouw aan het roerVrouw met sloep op beursstand van JR Yachts Drachten

Wat maakt de Fries? Kunstenaars beelden het uit in Drachten.

Door Albert Hendriks, 26 februari 2024

Wat maakt de Fries? Kunstenaars beelden het uit in De Lawei in Drachten

DRACHTEN (NL) – Veertien voornamelijk in Friesland wonende en werkende beeldende kunstenaars laten van zaterdag 23 maart tot en met zondag 19 mei 2024 in kunstcentrum De Lawei in Drachten zien wat zij typisch Friesland vinden en wat een ‘echte’ Fries kenmerkt. Natuurlijk nemen ze het niet zo letterlijk als de beruchte ‘vrijheidsstrijder’ Grutte Pier uit Kimswerd: kop er af als je een rijmpje niet in het Fries kunt opzeggen.

Portretfoto van kunstenares Aafje Terlaak Poot - Haitsma in weiland.

Beeldend kunstenares Aafje Terlaak Poot-Haitsma uit Joure, één van de veertien exposanten op de tentoonstelling ‘Wat maakt de Fries?’ in De Lawei in Drachten.

Nee, kunstenaars als Aafje Terlaak Poot-Haitsma uit Joure (foto) gaan er losjes mee om op de bij curator Milena Bleeksma nu in de maak zijnde tentoonstelling. De happening heet ‘Wat maakt de Fries?’ Iemand die bijna net zoveel gewicht in de Friese identiteitsschaal legt als de laatmiddeleeuwse Farmers Defence Force kopman, boer Pier Gerlofs Donia (Grutte Pier, 1480-1520), zal de expositie openen: de politica en bestuurder Lutz Jacobi uit Ljouwert (Leeuwarden).

FRIA

‘Wat maakt de Fries?’ is tot stand gekomen in samenwerking met FRIA, de beroepsvereniging van Friese beeldend kunstenaars. FRIA werd opgericht in 1985 als vakbond om de belangen van de leden te behartigen en een gunstiger kunstklimaat te bevorderen in de provincie Fryslân. FRIA is uitgegroeid tot een levendige beroepsvereniging, die zich door middel van museumbezoek, workshops, interventie, exposities enz. inzet om de vakbekwaamheid en zichtbaarheid van haar leden te bevorderen. Momenteel telt de vereniging 68 aangesloten kunstenaars. Veertien van hen laten hun werk zien op de expositie in Drachten.

Meer info:

www.lawei.nl/pQnMlF3/expositie-wat-maakt-de-fries- (uitgebreide informatie over de deelnemende kunstenaars)

www.aafjeterlaakpoot.nl (een Friezin in hart en nieren, zegt ze)

Meer foto’s:

www.facebook.com/friesnieuws

Schaatsen in de winter in Friesland

Een paar werken van Aafje Terlaak Poot-Haitsma waarop zij uitbeeldt hoe zij Friesland beleeft.

Twee toeschouwers van ijspret in FrieslandFries landschap in de zomerHet Friese platteland in de zomer met boerderij

 

Frysk is in drege taal – Fries is niet makkelijk

Door Albert Hendriks, 22 februari 2024

Frysk is in drege taal – Fries is niet makkelijk

WOLVEGA (NL) – Woensdag 21 februari 2024 was de Internationale Dag van de Moedertaal. Hoe die in de Nedersaksische Stellingwerven (Gouden Friese Wouden) gevierd is onbekend, maar in de Leeuwarder Courant met een taalquizje. Redacteur Albert Hendriks van Fries Nieuws werd erop geattendeerd door Facebookvriend Gerben Wijnja, leraar, windmolenkenner en schrijver over monumentale windkracht uit Bolsward.

Veelzijdige handtas Frysk van Fries Nieuws

De ‘Frysk’ handy multi purpose storage bag, in dit geval als cameratas van de redactie van Fries Nieuws aan boord van een sloep. Fries Nieuws is het online magazine over recreatie, toerisme, winkelen, uitgaan en bedrijven in Friesland en omgeving. Gouden Tips attenderen je op speciale aanbiedingen, evenementen, shows en acties. Foto: © Albert Hendriks, Friesland Holland Nieuwsdienst.

Hendriks: “Op zijn advies heb ik aan het vragenspel meegedaan en zag woorden die ik nog nooit gehoord of gelezen had. Van vijf van de elf Friese woorden — in Fryslân tellen ze nooit tot tien, maar altijd tot elf — wist ik niet de juiste betekenis. Een vette teleurstelling. Ik ben van geboorte weliswaar een Drent, maar veeltalig en in de Noordoostpolder, waar ik opgroeide, in ‘it Frysk’ onderwezen door Friestalige buren. Die hebben bepaalde woorden blijkbaar nooit gebruikt, anders had ik niet zoveel fout, toch? Het moet 70 jaar geleden in de polder altijd mooi weer zijn geweest, of ze hadden altijd de kachel aan, want ik heb ze nooit zien ‘rydboskje’ (rillen) bijvoorbeeld. Maar wel ‘himmelje’ (schoonmaken). Ik dacht met mijn vrij uitgebreide kennis van de Duitse taal dat ‘feralterearre’ verouderd zou betekenen, maar het staat voor ontdaan. En heeft u ooit een kok over een ‘ûne’ gehoord? Wel oen, maar ‘ûne’? Het is de oven, aldus de oplossing in de Leeuwarder Courant, een dag later.”

Memmetaal  

“In contact met Hollanders komt mijn tweede ‘memmetaal’ ook geregeld aan de orde, maar dan heb je heel wat uit te leggen. Het begint al met ‘memmetaal’, dat niet de taal van een stel Amsterdamse memmen (borsten) is, maar de huistaal van je moeder. Maar heel raar is de gedachte ook weer niet. Ook zoiets: veel toeristen denken dat mensen die aan de Fûgelikkers in Workum wonen, voegenlikkers of zoiets zijn. Maar een ‘fûgelikker’ is een vogelakker of –weide”

Ark en harkje

“Kijk uit als je als gepensioneerde randstedeling, die net met stacaravan en al van de camping is geschoven, naarstig op zoek bent naar een woning en je voor een prikkie ‘ark’ aangeboden wordt. Het is Fries voor gereedschap! In dit verband is het ook goed om te weten dat ‘harkje’ voor luisteren staat. Mocht u het geklepper van uw vrouw de ooievaar zat zijn, zeg dan ‘Earrebarre, ik harkje net mear nei dy!” Als zij een echte Friezin is, heb je ‘spul’ (flinke ruzie). En ze gaat zeker niet meer voor je ‘itensiede’ (koken) en kun je de lokale maatijdbezorger ‘skilje’ (bellen).”

Meer info:

www.afuk.frl

www.frysker.nl/oersetter

Meer foto’s:

www.facebook.com/friesnieuws

Dankzij Friese prins heeft Diever een schitterend museum

Door Albert Hendriks, 21 februari 2024

Ingrijpen door ‘Prins van Vriesland’ leverde Diever orde en gezag én een uniek museum op

DIEVER (NL) – Een wonderbaarlijke ontdekking: een Friese graaf redde in de 16-de eeuw Diever van de ondergang. Twee tegeltableaus in het OERmuseum van het brinkdorp in Zuidwest-Drenthe attenderen je erop. Het museum is ondergebracht in het Schultehuus, het laatmiddeleeuwse onderkomen van de schulte. Die man was alles in één: een soort stamhoofd (burgemeester als u wilt), rechter, notaris en een grote boer met zeggenschap. De eerste was Berend Ketel, in 1596 aangesteld door Graaf Willem Lodewijk van Nassau, stadhouder van Friesland en ommelanden, thuisbasis Leeuwarden.

Mammoet

Het OERmuseum in Diever (Drenthe) is gehuisvest in het in 1604 gebouwde Schultehuus, de voorloper van het gemeentehuis, de rechtbank en het Kadaster. Foto: © Albert Hendriks, Fries Nieuws.

Een zootje ongeregeld had februari 1582 Diever en omstreken platgebrand. De Friese prins, later van Oranje-Nassau, was klaar met het gedonder aan de grens. Hij schopte de Spanjaarden van de hei en wist aldoende, in combinatie met het benoemen van betrouwbare ‘ambtenaren’, de orde aan de Drentse kant van de Friese grens te herstellen. Dat was in de Tachtigjarige Oorlog, een mega opstand van de bekende Zeventien Provinciën tegen Spaanse koningen, een strijd die begon met de bestorming van katholieke gebouwen door protestanten, de Beeldenstorm.

Geen periode met gezellige terrasjes en zo, maar wel het begin van de bouw van een ‘schultehuus’, een centrum waar gezag uitgeoefend werd. Verre van democratisch natuurlijk, maar er woonden ook maar weinig mensen in de Drentse wildernis die inspraak wensten. Zij, nazaten van rendierjagers en hunebedbouwers, zaten in in hun natuurhuisjes nog na te bibberen van de laatste ijstijd. Ze waren eigenlijk wel blij met een Friese graaf die de bezetters van hun gras- en heidevelden naar het zuiden had verjaagd en die schulte Berend Ketel als vertegenwoordiger van nieuwe orde en gezag aangewezen had. De Drenten in Dieverderdingspil, één van de zes bestuursdistricten in Drenthe, kwamen er voorlopig ook niet meer van af. Tot 1737 regeerde daar, in Diever dus, de familie Ketel; dat wil zeggen vijf generaties achterelkaar. Als het Brabant was geweest heette de carnavalsvereniging zonder twijfel ‘De Fluitketels’.

Héél mooi

Anno 2024 is het Schultehuus een bloedserieus museum, veel mooier en interessanter dan de voorgevel doet vermoeden, ondanks het gebeeldhouwde wapen van de familie Ketel boven de entree en de kleine gebrandschilderde glas-in-lood-ramen. Weinig pronk en praal en geen gracht om de tent, zoals in Friesland, maar een robuust landhuis aan de brink, het centrale dorpsplein. Eigenlijk heel puur, passend bij de grote stappen terug in de tijd die je daar kunt zetten.

Volwassenen en kinderen worden ieder op hun niveau door pakweg 200.000 jaar prehistorie geloodst: van de laatste ijstijd tot heden. Het museumconcept is zeer educatief, maar ook vermakelijk, vooral voor de jeugd die mag uitvinden hoe je tonnenzware zwerfkeien verplaatst en heft om een grafkelder te bouwen. En welk museum biedt je een ‘meet & greet’ met een mammoet. Of een Expeditie Robinson in het achterliggende natuurland? Het OERmuseum in het Schultehuus! Met dank aan de ‘Prins van Vriesland’, maar vooral aan de aardige en deskundige vrijwilligers!

Meer info:

www.oermuseum.nl

Meer foto’s:

www.facebook.com/friesnieuws

Rendierjager in hut

Het OERmuseum is boeiend voor jong en oud. Een bezoek heeft meer effect dan een reeks colleges of lessen op school over de ijstijden. Het is een reis door de tijd die je fantasie over het leven in het verre verleden ondersteunt. Foto’s: © Albert Hendriks, Fries Nieuws.

Gebouw Oermuseum DieverOud gebouwRondleider museumMammoet in museumMuseum DieverBovenzaal museumMiddeleeuwse boerderijMuseum gang

Oermuseum tijdreisVitrines reis in de tijdEntree

Tegeltableau Prins van Oranje Nassau

Tegeltableau met Friese Prins van Oranje Nassau. Foto: © Albert Hendriks, Fries Nieuws.

Sint Piter. In Grou vieren ze in februari Sinterklaas!

Door Albert Hendriks, 7 en 10 februari 2024

Het mysterie van Grou. Waarom vieren ze in Fries waterdorp in februari Sinterklaas? Een zoektocht.

GROU (NL) – Begin februari 2024, na vijven, tracht de heengaande zon het centrum van het Friese watersportdorp Grou in het donker te laten verdwijnen. Maar er is verzet in de Middeleeuwse steegjes — die verhoudingsgewijs op wonderlijk grote pleinen uitkomen — en langs de kaden: romantische straatverlichting. Zo vinden vreemde gasten zeker de weg naar de boetiekachtige winkels, kroegen en restaurants. Grousters hebben geen verlichting nodig. Zij vinden de weg en hun dorpsgenoten wel op de tast.

Sint Piter als Sinterklaas met Aldemar (voorheen Zwarte Piet) op de boot uit Spanje

De intocht van Sint Piter in Grou op zaterdagmorgen 10 februari 2024. De boot komt altijd om 10.30 uur aan bij de Nieuwe Kade bij Hotel Oostergo. © Albert Hendriks Friesland Holland Nieuwsdienst

Raar maar waar, er loopt geen kip op de klinkers! Wind- en doodstil is het. Straat- en kamerlampen stralen uitnodigend vorstelijk oranje licht uit, maar geen mens te zien in de schijnsels. Toch! Twee medewerksters van bakker Marten Boonstra. Ze begroeten de binnentredende verslaggever van Fries Nieuws vrolijk. Tot ze de camera zien. In de mooie zaak wordt op een prominente plek Sint Piter banket gepresenteerd: een klomp met een wortel en wat lekkers dat op gekleurde schuimbeton lijkt. Zijn ze hier toch de weg kwijt, ondanks de vele lantaarns, waaraan op verscheidene plekken rode pakjes hangen? Vieren jullie drie maanden later dan elders in Nederland nú Sinterklaas?

De dames, niet de jongsten, lijken maandenlang geen buitenlander te hebben gezien. Het is winter. Ze moeten er even inkomen als ‘de toerist’ vraagt wat die wortel in de klomp te betekenen heeft. En waarom ze zwarte hoedjes met een ouderwetse lasbril verkopen? En sprookjesboeken ‘It grutte Sinter Piter ferhaleboek’.

Schuchter en schichtig verdwijnt het verkoopstel achter de barricaden. Als de reporter, op zoek naar Friese eigenaardigheden, vraagt of ze met de zwarte klomp, het hoedje en de ‘duikbril’ op de foto willen om hun handel te promoten, is het antwoord: “Geen sprake van.” Hij krijgt het food, eigenlijk meer non-food, voor zich gezet alsof hij het paard van Sinterklaas is. En ze verdwijnen weer in de catacomben. Het is bijna sluitingstijd. En pakjesavond, zo blijkt later, maar alleen bij de bakker.

Lees meer Sint Piter. In Grou vieren ze in februari Sinterklaas!

Stinzenflora: Friesland is dit voorjaar weer botanische hotspot

Door Albert Hendriks, 6 februari 2024

Stinzenflora: Friesland is weer botanische hotspot

IJSBRECHTUM (NL) – Botanici en andere bloemen- en natuurliefhebbers krijgen weer jeuk nu de eerste stinzenplanten weer de kop vrolijk en wel opsteken. Als het voorjaar in Friesland is komen op diverse oude landgoederen (terreinen van Friese kasteeltjes, staten en stinzen), in pastorietuinen en landschapsparken en op erven van oude boerderijen iedere dag meer wilde bostulpen, sneeuwklokjes, krokussen, holwortels, winterakonieten, haarlems klokkenspellen en adderwortels in bloei.

Maar wanneer moet je waar zijn? Vanaf 10 februari 2024 biedt de website www.stinzenflora-monitor.nl het overzicht van bloeiende stinzenplanten op locaties in Fryslân, Groningen en zelfs Noordwest Duitsland.

Kasteel met bloemen: stinzenflora

De bostulp in bloei in de tuin van slot Epema State in Ysbrechtum. Foto: Stinze-Stiens.

Adellijke planten

De naam stinzenplant is ontstaan in Feanwâlden (Veenwouden) tussen Burgum en Dokkum. Daar staat nog een restant van de enige Friese stins, een dikke vierkante stenen verdedigings- en opslagtoren. Daar bloeit al eeuwenlang, waarschijnlijk al vanaf 1300, een scala aan verschillende soorten ‘stinzenblomkes’, van massaal voorkomende sneeuwklokjes en krokussen tot de bijzondere soorten zoals holwortel, kievitsbloem, Oosterse sterhyacinten, dichtersnarcissen en het Haarlems klokkenspel aan toe.

De stinzenplanten zijn vaak aangeplant door de adellijke families die hun tuinen in het vroege voorjaar wilden opfleuren. Al eeuwenlang komen de planten ieder jaar trouw weer naar boven. Vanwege de historie, grondsoort en ligging is iedere locatie anders en bloeit niet alles tegelijk. De stinzenflora-monitor biedt gedurende het seizoen (van begin februari tot medio mei)  een overzicht van de soorten, de bloeitijden en op welke locaties ze te vinden zijn.  Vanaf het seizoen 2024 is Epema State in Ysbrechtum, een kasteeltje bij Sneek, ook wekelijks te vinden op de monitor. Vroeg in het seizoen bloeien hier de winterakonieten en krokussen. Later in het voorjaar zijn het gevlekt longkruid en de bostulpen hier volop aanwezig.

Wat is stinzenflora-monitor?

De website www.stinzenflora-monitor.nl is een samenwerking van verschillende organisaties en daarmee een netwerk van eigenaren en beheerders van stinzenflora-tuinen en parken. Dit jaar doen er in totaal 15 locaties mee. Wekelijks voeren vrijwilligers foto’s en bloeigegevens in, zodat bezoekers van de website up-to-date op pad kunnen om van de bloeiende stinzenflora te genieten.

De Friese natuurbeschermingsorganisdatie It Fryske Gea is de penvoerder namens de redactie van de monitor. In de redactie zitten: It Fryske Gea, Stefien Smeding (medewerker cultuurhistorie en erfgoed), Landschapsbeheer Friesland, Jan Piet de Boer (adviseur landschap), Stichting Martenastate, Henk Buith (voorzitter bestuur), Groenadvies Heilien Tonckens, Heilien Tonckens (expert stinzenflora) en Aad van der Burg (voormalig docent/directeur Nordwin College, excursieleider Martenastate).

 

Meer info:

www.stinzenflora-monitor.nl

www.itfryskegea.nl/stinzenflora/stinzenflora-monitor/

www.statenstinzen.nl/staten-en-stinzen/epemastate/

 Meer foto’s:

www.facebook.com/friesnieuws

Stinzenflora

Gevulde sneeuwklokjes en krokussen bij de Schierstins in Feanwâlden (Veenwouden) – Foto: Harm Woelinga

Epemastate

Epemastate. Foto: © Albert Hendriks, Friesland Holland Nieuwsdienst. 

Epemastate

Epemastate. Foto: © Albert Hendriks, Friesland Holland Nieuwsdienst.

Kasteel

Epemastate. Foto: © Albert Hendriks, Friesland Holland Nieuwsdienst.

Kasteel

Epemastate. Foto: © Albert Hendriks, Friesland Holland Nieuwsdienst.

Schierstins

Schierstins. Foto: © Albert Hendriks, Friesland Holland Nieuwsdienst.

Bloemen

Schierstins. Foto: © Albert Hendriks, Friesland Holland Nieuwsdienst.

Kasteeltuin

Schierstins. Foto: © Albert Hendriks, Friesland Holland Nieuwsdienst.

Binnenkant toren

Schierstins. Foto: © Albert Hendriks, Friesland Holland Nieuwsdienst.

Kerk Wolvega

Stinzenflora rond de in 1646 gebouwde Hervormde kerk ‘op de hoogte’ in Wolvega. Foto: © Albert Hendriks, Friesland Holland Nieuwsdienst.

Flora

Stinzenflora rond de in 1646 gebouwde Hervormde kerk ‘op de hoogte’ in Wolvega. Foto: © Albert Hendriks, Friesland Holland Nieuwsdienst.

Bloemen

Stinzenflora rond de in 1646 gebouwde Hervormde kerk ‘op de hoogte’ in Wolvega. Foto: © Albert Hendriks, Friesland Holland Nieuwsdienst.

Stinzenflora

Stinzenflora rond de in 1646 gebouwde Hervormde kerk ‘op de hoogte’ in Wolvega. Foto: © Albert Hendriks, Friesland Holland Nieuwsdienst.

Stinzenflora

Stinzenflora rond de in 1646 gebouwde Hervormde kerk ‘op de hoogte’ in Wolvega. Foto: © Albert Hendriks, Friesland Holland Nieuwsdienst.

Stinzenflora

Stinzenflora rond de in 1646 gebouwde Hervormde kerk ‘op de hoogte’ in Wolvega. Foto: © Albert Hendriks, Friesland Holland Nieuwsdienst.

Stinzenflora

Stinzenflora rond de in 1646 gebouwde Hervormde kerk ‘op de hoogte’ in Wolvega. Foto: © Albert Hendriks, Friesland Holland Nieuwsdienst.

Stinzenflora

Stinzenflora rond de in 1646 gebouwde Hervormde kerk ‘op de hoogte’ in Wolvega. Foto: © Albert Hendriks, Friesland Holland Nieuwsdienst.

Stinzenflora

Stinzenflora rond de in 1646 gebouwde Hervormde kerk ‘op de hoogte’ in Wolvega. Foto: © Albert Hendriks, Friesland Holland Nieuwsdienst.

 

In het spoor van paupers: Nationaal Vlechtmuseum Noordwolde

Door Albert Hendriks, 21 januari 2024

Luchtige meubelen van Jan des Bouvrie en andere designers in eens armoedig Fries vlechtdorp

NOORDWOLDE-FRIESLAND (NL) – Met name in het westen van Drenthe, maar ook in het oosten van Friesland, word je in musea geconfronteerd met het woord pauper. Met paupers worden arme sloebers en wezen uit het westen van Nederland bedoeld. Ongemanierd volk in de ogen van hen die het veel beter hadden. Ze werden 200 jaar geleden naar het noorden gezonden voor een soort heropvoeding op de heide, in de koloniën van de Maatschappij van Weldadigheid, nu UNESCO Werelderfgoed.

Vlechtmuseum Noordwolde

In het spoor van paupers: een impressie van het Nationaal Vlechtmuseum in het Friese Noordwolde. Foto’s: © Albert Hendriks, Friesland Holland Nieuwsdienst.

De paupers werden voorafgegaan door in plaggenhutten levende turfgravers. Armoede en uitbuiting, eeuwenlang. De weg naar enige welstand was lang, hetgeen te zien is in het Nationaal Vlechtmuseum Noordwolde in het Zuid-Friese Noordwolde. In dit dorp in de Gouden Friese Wouden, vlakbij Nationaal Park Drents-Friese Wold en het Drentse Frederiksoord, waar zich het bezoekerscentrum van de Koloniën van Weldadigheid bevindt, waren de inwoners na de turftijd, vanaf ongeveer 1850 tot halverwege de 20-ste eeuw, bijna allemaal druk met het vlechten van manden, wiegen en meubelen. Eerst van in de omgeving aanwezige wilgenteen en biezen, later van rotan uit Indonesië en andere landen met tropische regenwouden.

De kern van de rotanstengels is massief, dit in tegenstelling tot bamboe. Het buigzame en duurzame ‘riet’ uit de tropen werd ook versneden in verschillende diktematen en werd dan rotan-pit of pitriet genoemd. De sterke buitenlaag van de rotanstengels, rotanscheen, sneed men in verschillende breedtematen om onder andere te gebruiken als wikkelband en als vlechtband voor matwerk voor de stoelzittingen en leuningen.

Meubelindustrie

Van de grootschalige ambachtelijke productie van de eens populaire huiskamer-, tuin- en serremeubelen in Noordwolde is niets meer over. Eén van de laatste toppers uit het rijke Noordwoldiger meubelverleden is de fauteuil die presentator Rik Felderhof (nu 76) in zijn bekende televisieprogramma De Stoel (1990-2004) gebruikte. Deze werd ontworpen door Jan des Bouvrie en gemaakt door rotanmeubelproducent Rohé in Noordwolde. Dat was eens.

Wie weet beleeft Noordwolde, een steeds leuker wordend recreatiedorp, een come-back als ontwikkel- en maakcentrum van gevlochten meubels, maar dan meer in de categorie onderscheidend design. Want wie de vele filmpjes in het Vlechtmuseum bekijkt, zal vaststellen dat het seriematige handwerk van toen nu onbetaalbaar is. Dus moet het uniek, exclusief zijn, zodat de liefhebber bereid is de buitengewone prijs te betalen. Een stoel als kunstwerk. Een ‘wicker work art chair’ uit Noordwolde.

Maar wie kan er nog professioneel vlechten? De Rijks Rietvlechtschool in Noordwolde, gesticht in 1911, werd in 1967 gesloten. Het monument biedt nu heel toepasselijk onderdak aan het geheel vernieuwde Vlechtmuseum. De directie probeert onder andere door middel van workshops te redden wat er te redden is van het bijzondere ambacht van rietvlechter, eigenlijk meubelmaker. Wellicht net op tijd.

Toekomst

Het Vlechtmuseum biedt een terugblik, maar het zet je ook aan het denken. Wat kun je allemaal wel niet vlechten? Zou je stoelen van nieuwe natuurlijke grondstoffen, zoals hennep, kunnen vlechten? Past hier een zaal met buigzame kunst als nieuwe dimensie? De mode is al present in de vorm van een tentoonstelling van antieke en moderne handtasjes. Geen onbetaalbaar, minimalistisch en onpraktisch spul van Louis Vuitton en Ralph Lauren, maar mooi, nuttig en duurzaam. En met een verhaal. Van paupers.

Meer info:

www.vlechtmuseum.nl

www.proefkolonie.nl

www.kolonienvanweldadigheid.eu

Meer foto’s:

www.facebook.com/friesnieuws

Museumgebouw

In het spoor van paupers: een impressie van het Nationaal Vlechtmuseum in het Friese Noordwolde. Foto’s: © Albert Hendriks, Friesland Holland Nieuwsdienst.

Gevlochten motor

 

 

StoelPlaggenhutStoelDesignstoelenStoel van Jen des Bouvrie

Wiegen van vlechtwerk

In het spoor van paupers: een impressie van het Nationaal Vlechtmuseum in het Friese Noordwolde. Foto’s: © Albert Hendriks, Friesland Holland Nieuwsdienst.

Twee Friezinnen hijsen in Duitsland mannen aan boord van jacht

Door Albert Hendriks, 25 januari 2024

Vrouwen als Linda Kroon en Sandra Reineman, Linssen jachtverhuurders en -verkopers in Sneek, bepalen de koers van mannen…..

DÜSSELDORF (D) – Het mooie van Boot Düsseldorf (20-28 januari 2024) is dat daar boven water komt dat vrouwen de roergangers van vooraanstaande watersport gerelateerde bedrijven in Nederland blijken te zijn. Echt pijnlijk voor mannen. Je ziet het aan hun voorhoofden: overnaads gerimpeld, de ene huidgang over de andere. Wel maritiem dus, maar dan heb je het ook zo’n beetje gehad. De managers zijn dames!

Neem nou Yvonne Linssen van Linssen Yachts aan de Maas in Maasbracht. Nergens zoveel stalen motorjachten in allerlei formaten, uitvoeringen en prijsklassen als in haar stand in de gigantisch grote hal 1. Een prachtige stand: een sfeervol terras omzoomd met klassiek gelijnde stoere boten. Gebouwd in Limburg, dat is nou weer jammer. En ook jammer is dat Limburgers op het vlak van het in serie custom built bouwen en verhuren (via een eigen jachtinvesteringsformule: de boot als beleggingsobject en verdienmodel) de Friezen ingehaald hebben. En dat met een rotgang.

Linda en Sandra verhuren en verkopen luxe jachten.

Linda Kroon (links) en moeder Sandra Reineman 24 januari 2024 in de stand van Linssen Yachts in hal 1 van Boot Düsseldorf. Foto: © Albert Hendriks, Friesland Holland Nieuwsdienst.

Linssen Yachts en Linssen Boating Holidays kom je overal in Europa tegen. Waar een paar Friese charterbedrijven in hal 14 alles uit de kast moeten halen om geïnteresseerde huurders aan de balie te krijgen, lopen in hal 1 gevorderde en beginnende watersporters als melkvee naar de melkrobot die Linssen heet. Waarom? Heel simpel. Dáár liggen de jachten die je kunt kopen en huren. Dáár kun je het interieur, jouw vakantiehuis op het water zien. Dáár trek je jouw dwarse partner, meestal ook een vrouw, over de streep.

Twee stoere Friezinnen

En bij wie tekenen ze een huurcontract? Dat doen ze dan weer bij twee Friezinnen! Logisch, met carnaval voor de deur moet je een beetje uitkijken met Limburgers, dus geeft de werf daar, in Düsseldorf, Sandra Zipp-Reineman en haar 26-jarige dochter Linda Kroon alle ruimte.

Was Sandra tot begin dit jaar onder de naam Sanzi Yacht Charter vooral bezig met de verhuur van 22 Linssens aan de Zwolsmanweg in Sneek, sinds 1 januari heeft ze er een vette taak bij: het exclusieve dealerschap van Linssen motorjachten voor Noord-Nederland, inclusief Amsterdam en onderdorp Amstelveen, waar het geld tegen de kaden van de Amstel klotst. Het duo kent zijn pappenheimers, want Linda werkt — nu nog — bij de internationaal actieve accountants- en adviesorganisatie KPMG in Amsterdam en Sandra had er al een scheepslading klanten. Limburgers kunnen veel, maar zonder Friezen is het moeilijk roeien. Op Boot Düsseldorf scoorden moeder en dochter de eerste beursdagen al. En niet te zuinig! Sandra helpt enthousiaste Harderwijkers, die de stand bezochten, een gloednieuwe Linssen charterbasis optuigen. Daarvoor moet ze enkele investeerders in luxe jachten strikken, maar dat is haar wel toevertrouwd. De eersten hebben zich al gemeld; op de beurs werden al champagneflessen ontkurkt.

En Sneek? Die vestiging gaat Linda per 1 mei runnen. Zij is de derde generatie Reineman in de jachtverhuur. Haar opa Rudy en oma Nely Reineman waren een halve eeuw geleden pioniers in de luxe jachtverhuur. Alsof je als hoofdrolspeler naar de première van je eigen film ging, zo werd je in Uitwellingerga, later in Sneek, ontvangen. Nu gaat Linda ook lopers uitrollen, maar of die rood zijn is zeer de vraag. Zij bedenkt vast iets nieuws!

Meer info:

www.sanziyachtcharter.nl (Linssen jachtverhuur en –verkoop in Noord-Nederland)

www.linssenyachts.com

www.linssenboatingholidays.com

www.boot.de (grootste en meest veelzijdige indoor watersporttentoonstelling van Europa)

Meer foto’s:

www.facebook.com/friesnieuws

Sandra Kroon in stand van Linssen Yachts

Linda Kroon heeft er duidelijk zin in: een onderscheidende jachtverhuurder zijn. Foto: © Albert Hendriks, Friesland Holland Nieuwsdienst.

Sandra Reineman verkoopt een luxe jacht op Boot 2024.

Het is de kracht van Linnssen Yachts en de kunst van Sandra Reineman: bootliefhebbers overhalen te investeren in een nieuw jacht voor de verhuur via Linssen Boating Holidays. Luxe jachten zijn al jaren een interessante belegging. Volgens kenners kan een boot in de verhuur een hoger rendement opleveren dan bijvoorbeeld een vakantiewoning, waarmee je aan de grond en vele verplichtingen vastgenageld zit. Foto: © Albert Hendriks, Friesland Holland Nieuwsdienst.

Stand Linssen Yachts

Linssen Yachts is één van de weinige Nederlandse staaljachtbouwers die groots vertegenwoordigd is op Boot Düsseldorf. Foto: © Albert Hendriks, Friesland Holland Nieuwsdienst.

Verhuurders aan boord van een Linssen motorjacht

Foto: © Albert Hendriks, Friesland Holland Nieuwsdienst.

 

Tom Waes (Reizen Waes) laat in Friesland expeditieschip bouwen

Door Albert Hendriks, 25 januari 2024

TV-maker Tom Waes laat in Makkum expeditieschip bouwen voor nieuw programma: Zeilen Waes

DÜSSELDORF (D) – De stoerste man van Vlaanderen, televisiemaker Tom Waes (55), ook in Nederland bekend door Reizen Waes, uitgezonden door de VPRO, heeft een nieuwe liefde gevonden. Nee, niet Josefien Sappé uit Langweer (op foto met maquette van Waes’ jacht), verkoopmedewerker bij KM Yachtbuilders in Makkum, maar een zeiljacht uit de Bestevaer-collectie van haar baas Eeuwe Kooi. Overigens had ook mevrouw Sappé best in de prijzen kunnen vallen, want ze zit in dezelfde leeftijdscategorie en haar specificaties vertonen veel overeenkomsten met de schoonheden die de Belgische TV-presentator eerder versleet. Maar helaas pindakaas, Waes heeft zich recent gestort op een doctor in de chemie, de 20 jaar jongere Charlotte Vranken uit het Belgische Limburg. Zo’n mix van oud en jong is een garantie voor bruisende chemie. En passie? Tom en Charlotte hebben in ieder geval twee liefhebberijen gezamenlijk: reizen en feesten. Dat kan wel eens afdrijven en rietzeilen worden met de Friese boot.  

De van Reizen Waes bekende Belgische televisiepresentator Tom Waes (links) tekende 22 januari 2024 het contract waarin hij directeur Eeuwe Kooi van KM Yachtbuilders in het Friese Makkum (80 medewerkers) de opdracht geeft een expeditieschip te bouwen.

Tom en Charlotte gaan varen met een aluminium Bestevaer 53 SY zeiljacht van 15 meter. De roerganger zal vooral Tom zijn, want zeer waarschijnlijk gaat zij niet deel uitmaken van het nieuwe tv-programma ‘Zeilen Waes’. Hij heeft de fascinatie voor zeilen en droogvallen opgedaan tijdens een televisieopname met Eeuwe Kooi van KM op de Friese Waddenzee, een paar jaar geleden. Wat voor tv-reizen Waes de komende jaren precies gaat maken, is nog niet bekend. Een idee is de sporen van Belgische ontdekkingsreizigers te volgen.

Maar eerst moet de zeilboot te water en dat zal pas in de loop van 2025 zijn. De bouw vergt veel tijd, want het is een schip met veel apartigheden, zoals een casco van hoofdzakelijk gerecycled aluminium en een interieur van bamboe. Dat zou duurzaam zijn. Waes zegt in de Belgische kranten Gazet van Antwerpen en De Morgen zich bezwaard te voelen na zijn vele milieubelastende wereldreizen. Ook de Nederlandse reisverslaggever en tv-presentator Floortje Dessing zei onlangs de druk te voelen na dinosaurusachtige afdrukken in de vorm van vlieg- en bootreizen achtergelaten te hebben.

Zeker duurzaam is de elektrische aandrijving met regenererende schroef. Die ‘mixer’ laadt al zeilend de accu’s op. Zonnepanelen gaan ook helpen. Helemaal fossielvrij varen kan volgens Waes niet, gezien de reisdoelen, en dus wordt er ook een stroomgenerator geïnstalleerd.

Er komen drie hutten in de boot en een grote berging in de punt voor de uitrusting van de doorgaans vrij uitgebreide televisieploeg van het productiebedrijf De Mensen in Zaventem. De Mensen produceert Waes’ tv-documentaires voor de Vlaamse omroep VRT.

Maart dit jaar wordt in Makkum begonnen met de bouw van het jacht dat minstens één miljoen euro zou kosten. Waes betaalt de boot uit eigen zak.

Geballaste centerboard

Omdat niet alleen oceanen en diepe zeeën, maar ook havenplaatsen, die alleen toegankelijk zijn voor niet diep stekende boten, riviermondingen en ondiepe getijdengebieden à la de Wadden bestemmingen in het nieuwe televisieprogramma zijn, heeft Waes’ zeilschip een zogenaamd geballast centerboard. Dat is een zware intrekbare kiel (midzwaard) die scharniert vanuit een sleuf aan de onderzijde van de romp. Door de kiel in te trekken kun je voorkomen dat je in ondiepe vaargebieden aan de grond loopt, strandt, of om onder gunstige weersomstandigheden meer snelheid te maken, omdat een deels ingetrokken kiel minder weerstand biedt. Met het intrekken van de kiel verplaats je overigens ook het centrum van de zijdelingse weerstand, wat weer gecompenseerd moet worden door veranderingen in het zeilplan die het zwaartepunt naar achteren verplaatsen. Waes krijgt het allemaal voor de kiezen. Hij moet het zeilen nog leren en ook nog kennis nemen van de gevaren in bijvoorbeeld de poolgebieden, ook bestemmingen die in het nieuwe progamma aan de orde komen. Het wordt Wad!

Specificaties boot van Tom Waes

Type: Bestevaer 53 SY

Naam: Tethys

Werf: KM Yachtbuilders

Architect: Dykstra Naval Architects

Lengte over alles: 16.20m

Lengte waterlijn: 14.97m

Breedte: 4.57m

Diepgang: 1.70-3.50m (geballast centerboard)

Aandrijving: Electrisch

Materiaal: Aluminium (70% gerecycled)

Meer info:

www.kmyachtbuilders.com (ook bouwer van de Bestevaer 36, op Boot Düsseldorf uitgeroepen tot het meest duurzame zeiljacht van het jaar 2024)

www.boot.de (grootste en meest veelzijdige indoor watersporttentoonstelling van Europa)

Meer foto’s:

www.facebook.com/friesnieuws

Josefien Sappé, verkoopmedewerker bij KM Yachtbuilders, toont in de stand op Boot Düsseldorf 2024 een maquette van een Bestevaer zeiljacht dat sterk lijkt op de boot die Tom Waes krijgt.

Maquette van het voor Tom Waes te bouwen zeiljacht.

De stand van KM Yachtbuilders op Boot 2024 in Düsseldorf met Tom Waes.

Een tekening van de Bestevaer 53 SY, de Tethys van Tom Waes.